ΥΔΡΑ-ΥΔΡΕΑ-ΥΔΡΟΥΣΣΑ-ΙΣΤΟΡΙΑ

Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2015

Ὕδρα 1769-2015.Οἱ μεγαλύτερες φυσικὲς καταστροφὲς

Ὕδρα 1769-2015.

Οἱ μεγαλύτερες φυσικὲς καταστροφὲς

(προελθοῦσες ἐκ τῶν φυσικῶν φαινομένων σεισμῶν-πλημμυρῶν)

Ύδρα 1769. Σεισμός 16^ης Ιουνίου 1769

Ἡ πρώτη μεγάλη φυσικὴ καταστροφὴ ποὺ ἔπληξε τὴν Ὕδραν, ἦτο ὁ ἐγκέλαδος τὴς 16ης Ἰουνίου 1769.Ὁ ἐγκέλαδος προκάλεσε σοβαρότατες καταστροφὲς καὶ ἐκτεταμένες ζημίες εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν Κοιμήσεως Θεοτόκου Ὕδρας καὶ εἰς ἀρκετὲς οἰκίες τῆς πόλεως τῆς Ὕδρας.

Τὴν μαρτυρία τοῦ ἰσχυρότατου σεισμοῦ,διέσωσε ὁ Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κοιμήσεως Θεοτόκου Ὕδρας Ἰερόθεος Ζώταλης εἷς τὸν κώδικα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς.

Πηγή: (Ἱστορικὸν Ἀρχεῖον Ὕδρας Τόμος ΙΣΤ΄,σὲλ 24.«Κώδικας Ἱερᾶς Μονῆς Κοιμήσεως Θεοτόκου Ὕδρας»)

«1769 Ἰουνίου 16 ἡμέρα Τρίτη τὸ μεσημέρι ἔκαμεν ἕνας φοβερὸς σεισμὸς καὶ ἐκρημνίσθη φεῦ ἡ αὐτὴ ἐκκλησία.Τὸ μοναστήρι διερράγει εἷς πολλὰ μέρη.Ἡ χώρα ἐκρημνίσθησαν ὅλα τὰ ἀνώγεα’ μία συμφορὰ τῆς Ὕδρας ἀνεκδιήγητη καὶ ἐκλονεῖτο ἡ γῆ ἐπὶ ἡμέρας.Ἴλεως γενοὺ ἠμὶν Κύριε.»

Παράλληλα,εἰς τὸν Κώδικα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Κοιμήσεως Θεοτόκου,διασώζεται κατάλογος εἰσφορῶν καραβοκυραίων τῆς νήσου ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν ποὺ ὑπέστη ἡ Ἱερὰ Μονή.

(Ιστορικόν Αρχείον Ύδρας Τόμος ΙΣτ΄,σελ 24)

(Κώδικας Μονῆς εἰσφορῶν μετὰ τὸν καταστρεπτικὸν σεισμὸν έτους 1769 «Ἐδῶ σημειώνω τοὺς καραβοκυρέους ὅπου ὑπόσχονται νὰ δίδουν ἕνα μερδικὸν εἷς ἕνα χρόνον διὰ τὴν ἐκκλησίαν,καὶ ἡ κυρία Φανερωμένη νὰ τοὺς δώση τὰ ἐλέη τοῦ Θεοῦ.Ἀμὴν

1769 Σεπτεμβρίου 20.Ο Νικόλας Μπουντούρη

Και έδωσε ευθύς ρλ. 9

Οκτωμβρίου 28 έτερα ρλ. 5

Δεκεμβρίου 16 ετέρα ρλ. 4,20

Ιανουαρίου 31 ετέρα ρλ. 5,30

ρλ.20

ρλ. 7

ρλ.15,20

ρλ.15

ρλ. 8

ρλ.25

174,30

Έτι ρλ.11

Σεπτεμβρίου 25 Γιάννης Λαζάρου Ντρένια

Οκτωμβρίου 1 Γκίκας Αναγνώστης Γκίκα

Οκτωμβρίου 1 Δημήτριος Γριπιώτης ρλ.10

ρλ.11

Παντελής Κάβουρας ρλ. 4

Οκτωμβρίου 3.Ο Δαμιανός

Νοεμβρίου 28 ρλ. 5

Μπερικέτι ρλ . 2

Οκτωμβρίου 3 Δημήτρης Αναγνώστη Μπαρού

Οκτωμβρίου 29 έλαβα ρλ. 4

Έτερα ρλ. 3

έτερα ρλ. 10

Οκτωμβρίου 13.Ο Τζώρτζος Τένου

Δημήτρης Κιοσές

Μπερικέτι ό,τι έστειλεν ο Θεός

Ο Χατζή Νικόλας τό...του

Γεώργης Γιάννη Ποριώτου

Ο Τζάκωνης Νοεμβρίου 21 ρλ. 4

ρλ.8,10

28 Θεοδωρής Βανού,και έλαβα ρλ. 5

Έτερα ρλ. 7

Αναγνώστης Μπίκου

Νοεμβρίου 1 Ο Γκίκουρηθης

Νοεμβρίου 1 Αντώνης Νικολού Μπίκου,μπερικέτι

ρλ.5,22

Νοεμβρίου 3 Ο Κολέτζης

Νοεμβρίου 6 Αντώνης Λαζαρίμου

Νοεμβρίου 25 Γιάννης Γριπιώτης ρλ. 5,20

έχει και ρλ.70

Νοεμβρίου 26 ο Γιακουμάκης ρλ. 5

ρλ. 5

Δεκεμβρίου 1 Ο Νικολός Μιχάλη ρλ. 6,10

Δεκεμβρίου 13 Ο Γεώργης Κωνσταντή Πολίτη

ρλ. 3

Δεκεμβρίου 17 Άγγελος του Κουτουλουμά και έδωσεν

Ευθύς ρλ. 6

Έχει απάνω του ρλ. 85

Δεκεμβρίου 22 Ο Χριστόφιλος

Δεκεμβρίου 1 Ανδρέας Κοκορέντες

Φεβρουαρίου 4 ρλ. 4,20

Ό Τζίγκος ρλ. 3,15

Έτερα ρλ.4,20

Εἰς ἀνάμνησιν τοῦ μεγάλου ἐγκέλαδου ποὺ ἔπληξε τὴν Ὕδρα,τὴν 16ην Ἰουνίου 1769, ἀνεγέρθη ἐκκλησία ἀφιερωμένη εἰς τὴν μνήμη τοῦ Ἁγίου Τυχῶνος,ποῦ τιμᾶται τὴν ἐν λόγω ἡμέρα.Ἡ συγκεκριμένη ἐκκλησία ἀποκαλεῖται ὡς «Ἐκκλησία τοῦ Σεισμοῦ».

Ὁ Ἐμμανουὴλ Καλαφάτης (Συλλογὴ Ἀνθέων καὶ ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Κωνσταντῖνος ὁ ἓξ Ὕδρας,Πειραιεὺς 1936) ἀναφερόμενος εἷς τὴν ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Τυχῶνος,ἐπισημαίνει πὼς πολλοὶ ἐκ τῶν κατοίκων, θορυβημένοι ἐκ τῆς σφοδρότητος τοῦ φυσικοῦ αὐτοῦ φαινομένου, κατέφυγαν ὡς ἱερομόναχοι εἰς τὶς Ἱερὲς Μονὲς τῆς νήσου,ἐπιζητώντας τὴν προστασία τοῦ Θεοῦ.:

«Ἓν Ὕδρα ὑπάρχει καὶ ἐκκλησία ὑπόγειος ἰσοπεδοῦται σχεδὸν μὲ τὴν γῆν ἢ ἐπιλεγόμενη τοῦ σεισμοῦ ἤτις ἐκτίσθη διὰ τὸν φόβον τοῦ σεισμοῦ ποῦ σεισμοὶ μεγάλοι πρὸ 100 ἐτῶν ἐτάραξαν τὴν νῆσον τόση δὲ ἦτο ἡ εὐσέβεια καὶ ὁ φόβος τῶν Ὑδραίων πρὸς τὸν Θεὸν ὥστε πολλοὶ ἐμόνασαν καὶ οἳ περισσότεροι ἐμαυροφορέθησαν..»

Ὕδρα 1806.Πλημμύρα 16ης Ὀκτωβρίου 1806

Ἡ δεύτερη μεγάλη φυσικὴ καταστροφὴ ποὺ ἔπληξε τὴν Ὕδραν,ἦτο ἡ πλημμύρα τῆς 16ης Ὀκτωβρίου 1806.Τὸ γεγονὸς καταμαρτυροῦν οἱ Ὑδραῖοι ἱστορικοὶ Γεώργιος Δ.Κριεζὴς καὶ Ἀντώνιος Μιαούλης. Σύμφωνα μὲ τὰ γραφόμενα τοῦ Ἀντωνίου Μιαούλη, ὁ ὁρμητικὸς χείμαρρος ποὺ προῆλθε ἀπὸ τὴν περιοχὴ τοῦ ὀροπεδίου «Πεῦγες» προκάλεσε τὴν κατακρήμνιση εἰκοσιδύο οἰκιῶν τῆς πόλεως καὶ τὴν ἀπώλεια τῶν ζωῶν ἀρκετῶν κατοίκων,ποὺ εἴτε ἐπνίγησαν εἴτε σκοτώθηκαν λόγω τῆς κατακρημνίσεως τῶν οἰκιῶν τους.Τέλος,τόσο ὁ Γεώργιος Δ.Κριεζὴς ὅσο καὶ ὁ Ἀντώνιος Μιαούλης ἀναφέρουν τὶς καταστροφὲς ποὺ προκλήθηκαν λόγω τῆς πλημμυρᾶς εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν Κοιμήσεως Θεοτόκου Ὕδρας.

Πηγή:(Βιβλίον «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΥΔΡΑΣ ΠΡΟ ΤΗΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ)ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ 1821,ΕΝ ΠΑΤΡΑΙΣ 1860,σὲλ 7 Γεώργιος Δ Κριεζής»).

«...κατὰ τὸ 1806 ἔτος,ὅταν ἐκρημνίσθησαν δεκαοκτὼ οἰκίαι,καὶ συνέβησαν εἷς τους ἐμπόρους μέγισται ζημιαὶ καὶ ὑψώθη ἢ πλημμύρα ἓν τῷ ναῶ τῆς Μονῆς ἀπὸ τὰ εἰσρέοντα ὁρμητικὰ ὕδατα μέχρι τῆς Ἁγίας Τραπέζης»

Πηγή:(Βιβλίον:«Ὑπόμνημα Περὶ τῆς Νήσου ΎΔΡΑΣ ΑΦ΄ΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΚΑΤΩΚΗΘΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1821,ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1864) Ἀντώνιος Μιαούλης»)

«Κατὰ τὸ 1806 ἔτος τὴν 16 Ὀκτωβρίου ἡμέραν τρίτην κατέβη πρὸς τὸ μέρος τῆς νήσου ὀνομαζόμενον «πεύκους» ....Ἡ ἐκ τῶν βουνῶν ὁρμητικὴ καταρροὴ τῶν νερῶν πρὸς τὴν χώραν,σχηματίσασα ἕνα μέγαν ποταμὸν ἀπετέλεσε τὸν κρημνισμὸν εἴκοσι καὶ δύο οἰκιῶν,τὰς ὁποίας προσέβαλε πανταχόθεν,καὶ τὴν ἀπώλειαν πολλῶν ἀνθρώπων,τῶν μὲν πνιγέντων,τῶν δὲ καταπλακωθέντων ὑπὸ τὰς κρημνισθείσας οἰκίας. Ὄλαι αἳ πρὸς τὸ λιμένα ἀποθῆκαι ἐβλάφθησαν,καὶ ἐκ τούτου ἔλαβον οἱ ἔμποροι μεγάλην ζημιάν.Ὁ ναὸς τοῦ Μοναστηριοῦ ἐγεμίσθη ἀπὸ νερὸν ἕως εἷς τὴν ἁγίαν τράπεζαν’ἀλλὰ τὸ συμβὰν τοῦτο δὲν διήρκησε παρὰ 1/2 τῆς ὥρας,ἀλλέως ἤθελεν ἐπιφέρει μεγάλην φθορὰν»

Ὕδρα 1837.Σεισμὸς 16ης Ἀπριλίου 1837

Νέα μεγάλη καταστροφή,προκάλεσε εἰς τὴν πατρίδα μᾶς Ὕδραν,ὁ καταστρεπτικὸς ἐγκέλαδος τῆς 16ης Ἀπριλίου 1837.Ἦτο ὁ δεύτερος μεγάλος σεισμὸς ποὺ ἔπληξε τὴν νήσον Ὕδραν,ἐν μέσω τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος,μετὰ τὸν καταστρεπτικὸν σεισμόν της 16ης Ἰουνίου 1769.

(Βιβλίον: «ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ Ἐκδόσεις ΜΙΛΗΤΟΣ Ἃ΄ Ἔκδοση 2009»)

«Ἡ Ὕδρα μετὰ τὸν καταστρεπτικὸ σεισμὸ τοῦ 1769,ἐπλήγη ἀπὸ νέο ἰσχυρὸ σεισμό,τὴ Μεγάλη Τρίτη του ἔτους 1837 (16 Ἀπριλίου). Προκλήθηκαν πάλι ζημιὲς στὶς κατοικίες τῆς νήσου καὶ στὰ κτίσματα τῆς Μονῆς Φανερωμένης.Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ σεισμοῦ κατέπεσε καὶ ὁ σταυρὸς τοῦ καμπαναριοῦ τῆς Μονῆς,ὁ ὁποῖος παρ’ὀλίγο νὰ φονεύσει τὸν δήμαρχο τῆς Ὕδρας Λάζαρο Κουντουριώτη» .

Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ σεισμόυ (Μεγάλη Πέμπτη 15 Ἀπριλίου ἀναφέρει ὁ Γιάννης Καραμῆτσος), Βιβλίον:(Ὕδρας Ἀλφαβητάριον,Γιάννης Καραμῆτσος,Ἔκδοση Εὐάγης ὁ Ὑδρεάτης,Ὕδρα 2001) ἐκινδύνευψε νὰ θανατωθῆ ὃ τότε ΔήμαρχοςὝδρας Λάζαρος Κουντουριώτης.

Σώθηκε ὡς ἐκ θαύματος, ὅταν ὁ μαρμάρινος σταυρὸς τοῦ παλαιοῦ κωδωνοστάσιου τῆς Μονῆς κατέρρευσε καὶ τὰ συντρίμμια τοῦ κατέπεσαν πλησίον του.

Ὡς ἀναφέρει ὁ Νικόλαος Χαλιορὴς (Ὑδρέϊκα Λαογραφικὰ) ὁ Λάζαρος Κουντουριώτης ἀφιέρωσε εἷς τὸ Μοναστήρι τὴν εἰκόνα τοῦ Ἅγιου Θεοφυλάκτου,εἷς ἀνάμνησιν τοῦ σεισμοῦ.Τὰ παλαιὰ ἔτη ἐτελεῖτο μικρὴ λιτανεία κατὰ τὴν 8ην Μαρτίου,ἡμέρα ἑορτασμοῦ τοῦ Ἁγίου Θεοφυλάκτου.

Σύμφωνα μὲ τὰ δημοσιεύματα τοῦ ἔντυπου τύπου τῆς ἐποχῆς,ὁ σεισμὸς προκάλεσε ἀκρωτηριασμοὺς καὶ πολλοὺς τραυματισμοὺς κατοίκων τῆς πόλεως,ἐνῶ ἀρκετὲς οἰκίες ὑπέστησαν σοβαρότατες ζημίες. Παράλληλα καταγράφηκαν καὶ τραυματισμοὶ πολλῶν ζώων.

Πηγή:Τὸ Μέλλον τῆς Ὕδρας,Ἄρ.10 Αὔγουστος 1934 σὲλ 219/,Ἄρ.11 Σεπτέμβριος 1934 σελ 245

«Ὑδραϊκὰ Χρονικά.Ὁ μεγάλος σεισμὸς τοῦ 1837»,Ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ βιβλίου «εἷς τὸ περιθώριον τῆς ἱστορίας τῆς Ὕδρας»τῆς ὑπὸ ἔκδοσιν Ὑδραϊκὴς βιβλιοθήκης»

Δημοσίευσις ἐφημερίδος «Ἀθήνα»

«Ἓξ Ὕδρας τὴν 11ην Μαρτίου.

Τὴν 8 τοῦ τρέχοντος τὴν 9 καὶ 3)4 ὥραν π.μ,ἠκολούθησεν,ἔπειτα ἀπὸ ἕνα βροντώδη ἦχον καὶ μία δυσάρεστον ἀποφορὰν θείου,σεισμὸς ἀρκετὰ δυνατὸς ὅστις διήρκεσε 70 περίπου δεύτερα.Ὁ σεισμὸς οὗτος ἐπροξένησε μεγάλην ζημίαν εἷς τὴν νῆσον μας.Κάμποσα ὀσπήτια ἐγκρημνίσθησαν καὶ σχεδὸν ὅλα ἔπαθαν.Τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Κοινοῦ,ἢ ἀλλιῶς τοῦ Μοναστηρίου,ὁ θόλος ὑπέφερε τόσον,ὥστε δὲν τολμᾶ πλέον κανεὶς νὰ ἔμβη εἷς τὴν ἐκκλησίαν, φοβούμενος μήπως πέση καὶ πλακωθῆ.Τὸ κωδωνοστάσιόν του καὶ μέρος τοῦ ἐξωπετάσματος τοῦ ἐπεσεν ὠσαύτως. Ἐπλακώθη καὶ ἀπόθανε μία νέα,ἐσυντρίφτη ὁ ποὺς ἑνὸς τὸν ὁποῖον καὶ ἀπέκοψαν,πέντε δ’ἄλλοι ἐπληγώθησαν»

Δημοσίευσις ἐφημερίδος «Σωτὴρ»

«Σεισμὸς τῆς Ὕδρας.Ἀπὸ γράμματα ἀξιόπιστά της Ὕδρας τῆς 10ης Μαρτίου πληροφορούμεθα τὰς ἑξῆς θλιβερᾶς εἰδήσεις.Τὴν 8ην Μαρτίου περὶ τὴν 9 3)4 π.μ συνέβη τρομερὸς καὶ ἀνήκουστος εἷς τὴν νῆσον ταύτην σεισμός,προηγηθεῖς ἀπὸ τρομερὸν βροντώδη ἦχον.Ὄλαι ἓν γένει αἳ οἰκίαι ἐβλάβησαν τὸ μᾶλλον καὶ ἤττον,τινων δὲ ἀδυνάτων καὶ ἐκρημνίσθη μέρος.

Τὸ Μοναστήρι ὑπέφερε σημαντικά.Ὁ Θόλος διερράγη εἷς πολλὰ μέρη.Ἓν μάρμαρον ἐπεσεν ἀπὸ τὸ ἀρκτῶον μέρος τοῦ ἔξω προσώπου τοῦ τοίχου τοῦ Νάρθηκος.Ἓν ἄλλο μικρόν του θόλου τοῦ καθολικοῦ ἐξετοπήθη,χωρὶς νὰ πέση.Μέρος τοῦ προπυλαίου του Δημαρχικοῦ καταστήματος ἔπεσε.Εἷς δυστυχὴς ὀνόματι Καραλής,εὑρεθῆς κατ’αὐτὴν τὴν φρικώδην στιγμὴν εἷς τὴν Δημαρχίαν,ἴδων ὅτι κρημνίζεται τὸ μέρος,ὅθεν ἔμελλε νὰ περάση,ἐπήδησεν ἀπὸ τὸ προπύλαιον,συντρίψας τὸν κάλαμον τοῦ ποδός, ὅστις ἔμεινε κρεμάμενος εἷς τὴν ἐπιδερμίδα καὶ τὸν ὁποῖον ὁ γιατρός,εἷς τοιαύτην ἐλεεινὴν κατάστασιν,ἀπέτεμε.Ἀγνοεῖται ἂν ὁ δυστυχὴς οὕτως ἀποφύγει τὸν θάνατον.

Ἓν ἀπὸ τὰ εἴδει σφαιρῶν ὑπάρχοντα πρὸς καλλωπισμόν,εἷς τὸ Κωδωνοστάσιον, ἀποκοπὲν καὶ πεσόν,συνέτριψε τὴν χείρα ἑνὸς παιδιοῦ διαβαίνοντος ἔξωθέν του Μοναστηρίου.Μία δωδεκαετὴς νεανὶς κατεπλακώθη ὑπὸ τὰ τείχη τῆς πατρικῆς οἰκίας. Πολλαὶ ἄλλαι γυναῖκες καὶ ἄνδρες ἐπαθον ἂλλ’ὄχι θανατηφόρως.Δὲν ἔμεινεν ἐκκλησία,δὲν ἔμεινε ἀποθήκη ἀβλαβής.»

Δημοσίευσις ἐφημερίδος «Ἀθήνα»

«Πόρος 9 Μαρτίου 1837......Ὁ αὐτὸς σεισμὸς ἠκολούθησε καὶ εἰς τὴν νῆσον Ὕδραν,ὅπου ἐπέφερε καὶ περισσοτέρας ζημίας,διότι ὄλαι ἓν γένει αἳ οἰκίαι ἐρράγησαν,ὡς καὶ αὐτὸς ὁ θόλος τοῦ Μοναστηρίου,ἐπληγώθησαν ἄνθρωποι καὶ ζῶα.Εἷς τὴν Ὕδραν καθὼς καὶ ἐδῶ,οἱ κάτοικοι ἔφυγον εἷς τὰ βουνά,ὅπου κατοικοῦν ὑπὸ σκηνᾶς, φοβούμενοι τὰς συνεπείας ἑνὸς δευτέρου δονισμοῦ τῆς γὴς»

Δημοσίευσις ἐφημερίδος «Ἀθήνα»

«Πόρος 9 Μαρτίου 1837......Ὁ αὐτὸς σεισμὸς ἠκολούθησε καὶ εἰς τὴν νῆσον Ὕδραν,ὅπου ἐπέφερε καὶ περισσοτέρας ζημίας,διότι ὄλαι ἓν γένει αἳ οἰκίαι ἐρράγησαν,ὡς καὶ αὐτὸς ὁ θόλος τοῦ Μοναστηρίου, ἐπληγώθησαν ἄνθρωποι καὶ ζῶα.Εἷς τὴν Ὕδραν καθὼς καὶ ἐδῶ,οἱ κάτοικοι ἔφυγον εἷς τὰ βουνά,ὅπου κατοικοῦν ὑπὸ σκηνᾶς, φοβούμενοι τὰς συνεπείας ἑνὸς δευτέρου δονισμοῦ τῆς γὴς»

Χείμαρροι τῆς πόλεως τῆς νήσου Ὕδρας

Ὁ λιμὴν τῆς νήσου Ὕδρας,ὡς εἶναι γνωστὸν,εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς προσχώσεων χωμάτινων ὄγκων ποὺ κατέληξαν εἰς τὸν μυχὸν τοῦ,λόγω σφοδρότατων πλημμυρῶν ποῦ προκάλεσαν οἱ δύο κεντρικοὶ χείμαρροι ποὺ κατέρχονται ἐκ τῶν ὅρων της:

Α) Ο κεντρικός χείμαρρος τοῦ λιμένος τῆς πόλεως τῆς Ὕδρας «Βαθὺ Ποτάμι».Ὁ χείμαρρος κατέρχεται παραπλεύρως των πρόποδων τῶν Συνοικιῶν Κιάφας-Γκουριμάδ,ἀνατολικά της πλαγιᾶς «Τζάνι» τοῦ Ὅρους τοῦ Προφήτου Ἡλιοῦ καὶ καταλήγει μέσω τῆς Ὁδοῦ Ναυάρχου Ἀνδρέα Μιαούλη εἰς τὸν λιμένα, ἀκριβῶς εἰς τὴν θέσιν «Ντρὶμ Σοκκάκι».

Β) Ὁ ἀνατολικὸς χείμαρρος τῆς πόλεως τῆς Ὕδρας «Τὸ Λούμι τοῦ Γκὶκ Λάζαρι».Ὁ συγκεκριμένος χείμαρρος συγκεντρώνει τὰ ὄμβρια ὕδατα τοῦ ὀροπεδίου τῆς περιοχῆς«Πεῦγες»,συνεννώνεται μὲ τὰ ὄμβρια ὕδατα ποὺ κατέρχονται ἀπὸ τὴν πλαγιὰ«Λιβανθὶ τοῦ Λοὺμ Γκὶκ Λάζαρι» ἡ ὁποία εὑρίσκεται δεξιά της ρεματιᾶς τοῦ «Λούμι τοῦ Γκὶκ Λάζαρι»,διέρχεται ἀνατολικά της Ἱερᾶς Μονῆς (Ἡσυχαστήριον) τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς & Ἐλισσάβετ καὶ καταλήγει μέσω τῆς συνοικίας «Νέος Κόσμος» εἰς τὸν λιμένα τῆς νήσου Ὕδρας.Σύμφωνα μὲ τὶς ἕως τώρα ἱστορικὲς καταγραφές,δύναται νὰ θεωρηθεῖ ὡς ὁ χειρότερος ἐκ τῶν δύο χειμάρρων.

Ὕδρα 1906.Πλημμύρα … Δεκεμβρίου 1906

Νέα καταστροφική πλημμύρα,έπληξε την νήσον Ύδραν,εν έτει 1906.Το συνταρακτικό αυτό γεγονός διέσωσε μέσω επιστολής της πρὸς τὸν εκδότη του περιοδικού «Το Μέλλον της Ύδρας»,Ἀντώνιον Μανίκη,η Μπίλιω Βερβενιώτη, μνημονεύοντας την απώλεια δυο προσφιλών συγγενικών της προσώπων, τα οποία επνίγησαν εξαιτίας των υδάτινων όγκων που ξεχύθηκαν εις τις στενωπούς της συνοικίας «Νέος Κόσμος»,λόγω της υπερχείλισης του χειμάρρου «Λούμι τοῦ Γκὶκ-Λάζαρι».Ὁ Ἰωάννης Καραμῆτσος,εἰς τὸ βιβλίον τοῦ (Ὕδρα Νῆσος Ἐντέλης Δρυόπων Ὕδρα 1998),παραθέτει τὸ κείμενο τῆς ἐπιστολῆς τῆς Μπίλιως Βερβενιώτη.

(Βιβλίον:Ὕδρα Νῆσος Ἐντέλης Δρυόπων,Ὕδρα 1998,Ἔκδοση Δήμου Ὑδραίων,Ἰωάννης Καραμῆτσος,σὲλ 65-66)

«…Ἀξιότιμε κύριε Μανική,

Ἐδιάβασα εἰς τὸ περιοδικόν σας καὶ πολὺ μὲ ἐσυγκίνησε,διότι τυγχάνω νὰ εἶμαι ἐγγονὴ αὐτῆς ποὺ γράφετε ὅτι τὴν ἐπῆρε ὁ ποταμὸς τοῦ Γκὶκ Λάζαρου.Ὀνομάζεται Μπήλιω,γυναίκα τοῦ καπετὰν Πάνου Τρίκα καὶ εἶναι γιαγιά μου,μητέρα τοῦ πατέρα μου Ἀντωνίου Π.Τρίκα καὶ ἡ ἄλλη,θεία μου,κόρη της.

Λοιπὸν ἀφοῦ ἄκουσε τὴν βουὴ τοῦ ποταμοῦ ἡ γιαγιά μου,ἄνοιξε τὴν πόρτα τοῦ δωματίου γιὰ νὰ ἰδῆ καὶ ἀφοῦ εἶχε πλημμυρίσει ἡ αὐλὴ τὴν παρέσυρε τὸ κύμα καὶ τὴν ἔπνιξε.Ἐπῆγε ἡ κόρη της νὰ δὴ ποὺ εἶναι ἡ μητέρα της καὶ παρεσύρθη καὶ αὐτή.Καὶ ἀφοῦ ἄνοιξαν οἱ πόρτες ἀπὸ τὴν ὁρμὴν τοῦ ποταμοῦ,τὴν Μάνα τὴν ἐπήγε εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου,τὴν δὲ κόρη τῆς τὴν ηὔραν ἐςι τὸ περιβολὶ τοῦ σπιτιοῦ τους. Δὲ ἄλλη κόρη ἐσώθη ἐπάνω εἰς ἕνα παράθυρο,τὰ δὲ ὑπάρχοντά τους τὰ παρέσυρε ὅλα ὁ ποταμός.Ὁ δὲ υἱός της,ὁ πατέρας μου Ἀντώνιος Π.Τρίκας εἶχε κλειστὴ μὲ ἄλλους ἄνδρας κάτω,εἰς τὸ λεγόμενον Καζίνο.Ὁ παππούς μου ἔλειπεν.Ἦτο εἰς τὴν Μυτιλήνη διὰ νὰ φορτώση λάδια.Τοῦ ἐτηλεγράφησαν καὶ ἦλθε.Τὶς ἔβαλαν καὶ τὶς δύο εἰς ἕνα φέρετρον.

Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς γράψω τὸ ὄνομα τῆς κόρης Ἀννέζω Τρίκα.

Αὐτὴ ἡ ἱστορία εἶναι 92 χρόνια καὶ τὴν ὠνόμασαν «Ναυάγιον τῆς Ξηρᾶς».Μᾶς τὴν εἶχε διηγηθεῖ ὁ πατέρας μου.

Διατελῶ μετὰ ἐκτιμήσεως

Μπήλιω Γ.Βερβενιώτου

Κόρη Ἀντωνίου Τρίκα..»

Παράλληλα,ὁ Ἰωάννης Καραμῆτσος,καταγράφει καὶ τὴν μαρτυρία τοῦ Κωνσταντίνου Λαδιανοῦ,βάσει τῆς ὁποίας,τὰ ὕδατα πλημμύρισαν τὴν ἐκκλησία τῆς Ἁγίας Βαρβάρας & Ἁγίου Σάββα & Ἁγίου Νικολάου εἰς τὴν θέσιν «Τρεῖς ἐκκλησίες» τῆς πόλεως τῆς Ὕδρας,προκαλώντας τὴν ἐκταφὴ θανόντων ποὺ εἶχαν ταφεῖ ἐντός του περιβόλου τῆς ἐκκλησίας.Ὁ ἱερεὺς τοῦ ναοῦ, Παπαδαμιανός,διεσώθη ἀναρριχώμενος ἐπὶ τοῦ κωδωνοστασίου τοῦ ἱεροῦ ναοῦ.

Πηγή: (Βιβλίον:Ὕδρα Νῆσος Ἐντέλης Δρυόπων,Ὕδρα 1998, Πληροφορία Κώστα Λαδιανού,Ἔκδοση Δήμου Ὑδραίων,Ἰωάννης Καραμῆτσος,σὲλ 65-66)

«Τὸ σπίτι τοῦ Τρίκα βρίσκεται ἀπέναντι ἀκριβῶς τῆς κυρίας εἰσόδου τοῦ περιβολιοῦ τοῦ Κούσουλα, ὅπου σήμερα τὸ γήπεδον.Λέγουν ἐπίσης,ὅτι τὴν ἴδια ἡμέρα τὸ ἴδιο ποτάμι ξεχύθηκε πρὸς τὴν Ἁγία Βαρβάρα καὶ ἀπὸ τὴν μεγάλη ὁρμὴ ὑπεχώρησαν οἱ πόρτες τῆς ἐκκλησίας καὶ ὁ Παπαδαμιανὸς σώθηκε ἀνεβαίνοντας στὸ καμπαναριό.Τὴν ἐποχὴ δὲ αὐτὴ ποὺ ἔθαβαν τοὺς νεκροὺς στὶς ἐκκλησίες,περνώντας τὸ ποτάμι τοὺς ξέθαψε…»

Επί της μαρμάρινης πλάκας,του μνήματος των μελών τῆς οἰκογενείας τοῦ Πάνου Π. Τρίκα,ποῦ ἐπνίγηκαν ἐξαιτίας τῆς φονικῆς πλημμύρας τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1906 καὶ θάφτηκαν εἷς τὸν περίβολο τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου Μεγίστης Λαύρας,αναγράφονται τα εξής:

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

ΠΑΝΟΥ Π. ΤΡΙΚΑ

ΕΝΤΑΥΘΑ ΚΕΙΝΤΑΙ

Η ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ ΜΠΙΛΙΩ

ΚΑΙ Η ΘΥΓΑΤΗΡ ΤΟΥ ΝΕΖΟΥ

ΤΕΛΕΥΤΗΣΑΣ ΤΗΝ .. ΤΗΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1906

ΠΑΝΟΣ Π ΤΡΙΚΑΣ

ΑΠΕΒΙΩΣΕ ΤΗΝ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ1883

Ὕδρα 1915.Καταστροφὴ 25ης Σεπτεμβρίου 1915

Ἱερᾶς Μονῆς Προφήτου Ἡλιοῦ Ὕδρας καὶ Ναοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου Νεομάρτυρος Ὑδραίου.Καταστροφὴ γηραιᾶς καὶ ἱστορικῆς πεύκης τοῦ Κολοκοτρώνη

Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Προφήτου Ἡλιοῦ εἶναι ἄκρως ἀποκαλυπτική.Τὸ μένος τῆς καταστροφικῆς μανίας τῆς φύσεως ἦτο πρωτοφανές.Ἐκτός του γεγονότος ὅτι προκλήθηκαν καταστροφὲς εἰς τὶς σκέπες τῶν κτισμάτων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς,τοὺς θόλους καὶ τὰ παράθυρα τῶν Ναῶν τῆς Μονῆς (Προφήτου Ἡλιοῦ & Ἁγίου Κωνσταντίνου Τοῦ Ὑδραίου) καθὼς καὶ εἰς τοὺς μανδρότοιχους τῆς Μονῆς,ξεριζώθηκε καὶ ὁ ἱστορικὸς πεῦκος τοῦ Ἀρχιστράτηγου Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.Ἡ ἐπιστολὴ καταληγεῖ μὲ τὴν διατύπωση τοῦ αἰτήματος χορηγήσεως πιστώσεως ἀπ’τὴν πλευρὰ τῶν Ἱερομόναχων τῆς Μονῆς πρὸς τὸν Μητροπολιτὴ Ὕδρας,Σπετσῶν,Αἰγίνης & Τροιζηνίας Προκόπιον διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ἐκτεταμένων ζημιῶν.

Πηγή:Ἱστορικὸν Ἀρχεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Προφήτου Ἡλιοῦ Ὕδρας 1854-1955

(Ἐκ τῶν Γενικῶν Ἀρχείων τοῦ Κράτους)

«Τὸ Μοναστηριακὸν Συμβούλιον τῆς Ἓν Ὕδρα Ἱερᾶς Μονῆς «Ὁ Προφήτης Ἠλίας»

Πρὸς Τὸν Σεβασμιώτατον Ἐπίσκοπον Ὕδρας καὶ Σπετσῶν

Ἓν Ὕδρα τὴ 27ην Σεπτεμβρίου 1915

Περὶ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν τῆς ἓν Ὕδρα Μονῆς τοῦ Προφήτου Ἡλιοῦ

Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἷς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας Σεβασμιώτητος,ὅτι προχθὲς 25 λήγοντος μηνὸς καὶ ὥραν 4 μ.μ ἐπελθούσης ὀρμητικοτάτης θυέλλης,ἐπέφερε τελείαν καταστροφὴν εἷς τὰ οἰκοδομᾶς τοῦ περιβόλου τῆς Μονῆς καὶ τῶν πέριξ οἰκημάτων,μετὰ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου,ἀναρπάσας τὰς κεράμους καὶ κατασυντρίψας αὐτᾶς μετὰ μέρους σανιδωμάτων τῆς στέγης,θραύσας τοὺς θόλους ὅλους οὐδεμίας φεισθείσης τῶν τὲ παραθύρων τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν δύο Ναῶν,ἐφαρπάσας καὶ καταστρέψας ὁλόκληρα παράθυρα μεθ’ὅλων τῶν φύλλων καὶ ὑαλοπινάκων,καταρρίψας πλεῖστα ἀμμοκονιάματα καὶ τελείως τὸ κτίριον τῆς βιβλιοθήκης,διὰ τῆς ἀναρπάσεως ὁλοκλήρου της ὀρόφου μετὰ τῆς στέγης καὶ κεράμους διὰ τῆς καταρρίψεως αὐτῶν μακράν της Μονῆς,ἔθραυσε,ἐξερίζωσε καὶ κατέστρεψε ἅπαντα τὰ εἷς τὰ πέριξ της Μονῆς δένδρα,ἀμυγδαλαίας,ἐλαίας,πεύκας καὶ κυπαρίσσους,μὴ φεισθῆς οὐδὲ αὐτῆς τῆς γηραιᾶς καὶ ἱστορικῆς πεύκης τοῦ Κολοκοτρώνη,ἓν τέλει δὲ κατέπεσε μέγα μέρος τοῦ λιθόκτιστου τείχους τῆς περιοχῆς τῆς Μονῆς καὶ πλεῖστα ξηρόλιθα μανδρώματα ἓξ ὅλων τούτων ἡ Μονὴ παριστᾶ ἕνα ἀξιολύπητον καὶ συγκινητικότατον θέαμα πεδίου καταστροφῆς καὶ ἐρημώσεως μὴ ἐπιδεχομένου σύγκρισιν,παρομοιαζόμενον μόνον διὰ τῆς διελεύσεως ὀλέθριου δαίμονος’ ταύτων οὕτως ἐχόντων θέλει συμπληρώση τὴν καταστροφὴν ἐπερχομένη βροχή,διότι καὶ αὐτὴ ἀναμένεται ὡς ἐκ τῆς ἐποχῆς αὐτῶν,καὶ δὶ’αὐτὸ ἐκ τῶν ἐνόντων θέλομεν σπεύση ἐκ προχεριον ἐπισκευὴν τῆς στέγης τῶν κελλιῶν μόνον,πρὸς στέγασιν τῶν μοναχῶν, διαμενόντων νῦν σχεδὸν ἓν ὑπαίθρω ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν κελλιῶν,καὶ κατόπιν θέλομεν σκεφθῆ περὶ τῶν μέσων της γενικῆς ἐπισκευῆς τῶν οἰκοδομῶν.

Ἡ ἓν γένει ζημία εἶναι ἀδύνατον ἐκ τοῦ προχείρου νὰ προϋπολογισθῆ καὶ δὶ’αὐτὸ δὲν ἀναφέρομεν περὶ αὐτῆς.

Περὶ τῶν ἀνωτέρω ἀναφέρομεν εἷς τὸ Σέβ.Συμβούλιον τοῦ Γενικοῦ Ἐκλλησιαστικοῦ Ταμείου διὰ τὴν ἐγκλείστου ἀναφορᾶς ἠμῶν ὡς καὶ περὶ τῆς ταχείας ἐγκρίσεως τῆς αἰτηθείσης πιστώσεως διὰ τῆς ὑπ’ἀριθμ.67 ἀπὸ 21 λήγοντος μηνὸς πρὸς ἐπισκευὴν τῆς στέγης τῶν αὐτῶν οἰκοδομῶν,παρακαλοῦμεν δὲ θερμῶς ὅπως συστήση αὐτὴν διὰ τὸ κατεπεῖγον.

Εὐπειθέστατον Τὸ Μοναστηριακὸν Συμβούλιον

Γερμανὸς Παπακυριακοὺ

Ἀρσένιος Νικολαΐδης,

Ἰερόθεος Πραματάρης..»

Ὕδρα 1955.Πλημμύρα 9ης Ὀκτωβρίου 1955

Νέα μεγάλη καταστροφική πλημμύρα,η οποία προκάλεσε σημαντικότατες υλικές ζημίες,που επιδεινώθηκαν λόγω της παρασύρσεως μεγάλων ποσοτήτων ἀδρανῶν υλικών και χωμάτινων όγκων,εξαιτίας των εν εξελίξει (τότε) εργασιών της πλακοστρώσεως της κεντρικῆς Ὁδοῦ Ναυάρχου Ἀνδρέα Μιαούλη πρὸς την Ἱερὰ Μονὴ Προφήτου Ἡλιοῦ Ὕδρας.Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ,κατεδαφίσθηκαν τὰ παλαιὰ γεφύρια τῆς περιοχῆς τῶν Καλῶν Πηγαδῖων.

(Πηγή:Τὸ Μέλλον τῆς Ὕδρας, «Τὰ χρονικά του Μηνός» (ἐπιστολὴ ἀναγνώστου),Ἔτος 15ο,Ὀκτώβριος 1955 Ἀριθμ.10 (176) σελ233)

«…Ἀτυχῶς,ἀγαπητέ μου,στὴν προχθεσινὴν καταιγίδα/9ης τοῦ μηνὸς/τὸ ποτὰμ τοῦ Τρὶμ Σοκκακίου παρέσυρε τόσο μπάζι,ὥστε ἡ προσχώρησις εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τῆς παραλίας,ποὺ ἀντιστοιχεῖ στὸ Τρίμι Σοκκάκι εἶναι τοιαύτη,ὥστε σχεδὸν τρία μέτρα εἰς βάθος ἀπὸ τοῦ κρηπιδώματος πρὸς τὴν θάλασσαν ἐσχημάτισεν ἀμμουδιὰν καὶ τώρα μικροὶ καὶ μεγάλοι περπατοῦν πάνω σ’αὐτὸ καὶ ἔχουν τὴν αὐταπάτη ὅτι δαμάζουν τὴν θάλασσαν. Ὁλόκληρος ἡ παραλία στὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι γεμάτη μὲ μπάζι εἰς ὕψος μισοῦ μέτρου ἕως 75 ἑκατοστῶν,καὶ ἀπὸ τὸ κουρεῖον τοῦ Λάσκαρη μέχρι στὸ σπίτι τοῦ Γεώργιου Μερτζάνη εἶναι φρακαρισμένο καὶ σὲ πολλὰ σημεῖα τὸ ὕψος αὐτοῦ φθάνει τὸ ἐν μέτρο.Φαντάσου ὅτι μπροστὰ στὸ μαγαζὶ τοῦ Ἀντώνη Κοττομάτη ἐσκέπασε τὰ σκαλιά.Ἀπὸ τὸν Ἅγιον Γεωργην μέχρι στὸ σπίτι τοῦ Μήτσου Μαυραγάνη βλέπει κανεὶς νησίδας μπαζιοῦ καὶ ἀπὸ κεῖ μέχρι τὸ σπίτι τὸ πατρογονικό των Πινοτσαίων εἶναι δράμα.Πέτρες καὶ χώματα εὑρίσκονται ἀκανόνιστα τοποθετημένες καὶ παρουσιάζουν μεγαλοπρεπῶς ἀπελπιστικὴν ὄψιν καὶ χειροτέραν της ἀπὸ τῆς παραλίας μέχρι τοῦ Ἁγίου Γεωωργίου,ὅπου τα πράγματα εἶναι ἰσοπεδωμένα ὡς νὰ πέρασε ἡ μπολντόζα.Ἀπὸ τὸ φράγμα τῆς Αὐγουστινιῶς μέχρι στὸ σπίτι Κουκουδάκη τὸ ἔδαφος ἀπέκτησε τὴν φυσικήν του ἐμφάνισιν,δὲν ὑπάρχει οὔτε ἴχνος χώματος.Στὴν γωνιὰ τοῦ σπιτιοῦ τοῦ Παπαλεονάρδου τὰ ἐνταφιασμένα σκαλιὰ ἐνεφανίσθησαν,ὡς καὶ τὰ πρὸς αὐτῶν τοῦ Παπαλεονάρδου εἶναι πλῆρες ἀπὸ πέτρες μεγάλες καὶ χώματα,ἡ δὲ χαράδρα ἡ ὁποία ὑπετίθετο ὅτι ἦτο ὁ κατασκευασθεῖς δρόμος πρὸς τὸν Προφήτην Ἠλίαν συνεχῶς πίπτει,κατρακυλάει τὸ χῶμα ὅπως τὰ κάρβουνα στὴν καρβουναποθήκη,πολὺ δὲ φοβοῦμαι ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ ὄγκος τοῦ ὑψώματος θὰ πέση καὶ θὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ τοῦ ἀλλάξωμεν τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τώρα.Πιθανὸν ἡ συντελεσθεῖσα αὐτὴ καταστροφὴ τῶν ὅσων κατασκεύασεν ἡ Ὀδοποιΐα νὰ τὴν πείση ὅτι ἡ φύσις τὴν ἐξεδικήθη διὰ τὸ ἔγκλημά της καὶ νὰ πεισθῆ διὰ τὴν ἐπαναφορὰν ὁλοκλήρου της περιοχῆς εἰς τὴν προτέραν της κατάστασιν.Κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν μου στὰ ἐρείπια τῆς Πομπηΐας ἐπῆρα καὶ μερικὲς φωτογραφίες..»

(Πηγή:Τὸ Μέλλον τῆς Ὕδρας,Ἔτος 15ο,Νοέμβριος 1955 Ἀριθμ.11 (177) σελ256)

Φωτογραφία (Β.Καραμανίδη),τῶν φθαρτῶν ὑλικῶν στὸ κέντρο τοῦ μυχοῦ τοῦ λιμένος τῆς Ὕδρας,μὲ τὴν σκωπτικὴ ἐπεξηγηματικὴ λεζάντα τοῦ ἐκδότου του περιοδικοῦ «Τὸ Μέλλον τῆς Ὕδρας» Ἀντώνιου Μανίκη

Ύδρα 1984.Πλημμύρα 17^ης Ιανουαρίου 1984

Σφοδρότατη εἰς ὁρμὴν πλημμύρα,ποὺ ἔπληξε τὴν νῆσον Ὕδραν,ἀνήμερά της ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου.

Ὕδρα 1998.Πλημμύρα 25ης Μαρτίου 1998

Ἀνήμερά του ἑορτασμοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἐπετείου,τὴν 25ην Μαρτίου 1998,νέα καταστροφικὴ πλημμύρα ἔπληξε τὴν νῆσον Ὕδραν.Εἰς τὸ τέυχος τοῦ Περιοδικοῦ τοῦ Ὑδραϊκοῦ Συνδέσμου Πειραιῶς,(Πηγή:Νέα Ὑδραϊκὴ Πνοὴ Ἔτος 1998 Τεῦχος 37 Ἀπρίλιος-Μαΐος-Ἰούνιος 1998),δημοσιεύεται ἐπιστολὴ πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸ τῆς Ἑλλάδος Κωνσταντίνον Σημίτη,εἰς τὴν ὁποία κοινοποιοῦνται οἱ καταστροφὲς ποὺ προκλήθηκαν εἰς τὴν Ὕδραν,ἕνεκα τῆς καταιγίδος τῆς 25ης Μαρτίου 1998.Οἱ κυριότερες καταστροφὲς ἦταν:

1. Καταστροφὴ τμήματος τοῦ καλντεριμιοῦ τῆς κεντρικῆς ὁδοῦ Ἀνδρέα Μιαούλη (ὕψος οἰκίας Μαυραγάνη)

2. Καταστροφὲς τμημάτων τῆς περιφερειακῆς ὁδοῦ Ὅρμος Μανδράκι-Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Νικολάου Ὕδρας

3. Καταστροφὲς τμημάτων κεντρικῆς ὁδοῦ Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Τριάδος-Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Ματρώνας

4. Καταστροφὴ τοῦ κεντρικοῦ δρόμου τῆς συνοικίας Καμινῖων καὶ συσσώρευση ἀδρανῶν ὑλικῶν (μπάζων) εἰς τὸν λιμένα τοῦ Καμινῖου.

Οι εργασίες επιδιορθώσεων των καλντεριμιών της κεντρικῆς ὁδοῦ Ναυάρχου Ἀνδρέα Μιαούλη & της πλατείας Περίπτερου (Κανόνια),που καταστράφηκαν κατά την διάρκεια της πλημμύρας της 25ης-26ης Μαρτίου 1998, ὁλοκληρώθηκαν τὸν Ἰούνιο τοῦ 1998.(Ἡ Φωνὴ τῆς Ὕδρας,Ἔτος 18,Ἀριθμ 101 (205) Ἰούνιος 1998,σὲλ 3)

Ὕδρα 1999.Καταστροφὴ 30ης Ἰανουαρίου 1999

Καταστροφὴ Ἱερᾶς Μονῆς Προφήτου Ἡλιοῦ

Τὴν νύκτα τῆς 30ης Ἰανουαρίου 1999, κεραυνοβολήθηκε κατὰ τὴν διάρκεια σφοδρῆς μεταμεσονύχτιας καταιγίδας ἡ Ἱερὰ Μονὴ Προφήτου Ἡλιοῦ.Σημαντικὲς καταστροφὲς προκλήθησαν εἷς τὸ ἐσωτερικόν του Ἱεροῦ ναοῦ τῆς Μονῆς.Τὸ ξύλινο τέμπλο τοῦ ναοῦ, ἡλικίας 184 ἐτῶν ὑπέστη σοβαρότατες φθορές. Χαρακτηριστικά,ὁ Ἀρχιερεὺς τῆς Ὡραίας Πύλης κατεστράφη ὁλοσχερῶς.Ἐνωπίω τῆς καταστροφῆς ταύτης,ὁ καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Προφήτου Ἡλιοῦ, Εὐθύμιος Σκάγκος, ἀπήυθυνε κάλεσμα μέσω ἐπιστολῆς τοῦ εἷς τὴν ἐφημερίδα «Ἡ Φωνὴ τῆς Ὕδρας» πρὸς ἅπαντές τους Ὑδραίους νὰ συνεισφέρουν εἷς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν φθορῶν τὶς ὁποῖες ὑπέστη ἡ Μονὴ τοῦ Προφήτου Ἡλιοῦ:

«Ἑλληνικὴ Δημοκρατία

Ι.Ν Ὕδρας Σπετσῶν & Αἰγίνης

Ἱερὰ Μονὴ Προφήτου Ἡλιοῦ Ὕδρας

Ὕδρα 16-2-1999

Ἀγαπητὲ κ.Χριστοδούλου,χαῖρε ἓν Κυρίω

Ἀσφαλῶς θὰ πληροφορηθήκατε γιὰ τὸ κεραυνοβόλο πλῆγμα ποὺ δέχθηκε ἡ Μονή μας καὶ ἰδιαιτέρως ὁ περικαλλὴς ναὸς τοῦ Προφήτη Ἠλία,τὴ νύκτα τῆς 30ης πρὸς 31ην Ἰανουαρίου καὶ περὶ ὥρα 1η πρωϊνή.Κύριε Χριστοδούλου,δὲν μποροῦμε μὲ λόγια νὰ περιγράψουμε τὴν καταστροφὴ στὸ ἐσωτερικό του ναοῦ καὶ συγκεκριμένα τοῦ ὡραιοτάτου ξυλόγλυπτου τέμπλου,ζωγραφισμένο ἀπὸ φύλλο χρυσοῦ,τῶν προσκυνηταρίων,ντουλαπιῶν,παραθύρων,ἐσωτερικῶν θυρῶν,ἱερῶν σκευῶν (κανδήλια,ἑξαπτέρυγα) ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων.Ὁ πόνος καὶ ἡ θλίψη μᾶς εἶναι πολὺ μεγάλη.

Εὐχηθεῖτε καὶ σεῖς νὰ δοῦμε πάλι τὸ Ναὸ καὶ τὴ Μονὴ στὴν ἀρχικὴ κατάσταση.Παρακαλοῦμε ἐὰν θέλετε δημοσιεύετε τὴν ἐπιστολὴ αὐτὴ στὴν ἐφημερίδα σας πρὸς πληροφόρηση τῶν ἁπανταχοῦ Ὑδραίων,γιὰ τὸ τραγικὸ συμβάν.Ἤδη ἔχουν ἀρχίσει οἱ ἐργασίες ἀποκατάστασης τῶν ζημιῶν.Εὐχαρίστως σᾶς πληροφοροῦμε ὅτι τὸ πανέμορφο τέμπλο,ποὺ ὑπέστη καὶ τὴ μεγαλύτερη καταστροφή,θὰ ἀποκατασταθεῖ στὴν ἀρχική του κατάσταση,ἀπὸ εἰδικὸ συντηρητὴ ἔργων τέχνης.Μᾶς συνεκίνησε τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἡ ἠθικὴ συμπαράσταση ὅλων τῶν Ὑδραίων καὶ προσκυνητῶν τῆς Ἱστορικῆς μας Μονῆς,πρὸς τοὺς ὁποίους ἐκφράζουμε τὶς θερμές μας εὐχαριστίες.

Μετὰ πολλῶν εὐχῶν καὶ εὐχαριστιῶν

Ὁ ἡγούμενος Ἀρχιμανδρίτης Εὐθύμιος Σκάγκος»

Ύδρα 2015. Πλημμύρα 23^ης Οκτωβρίου 2015

Ἡ τελευταία μεγάλη καταστροφὴ ποὺ ἔπληξε τὴν Ὕδραν τὴν 23ην Ὀκτωβρίου 2015.Προκλήθηκαν σοβαρότατες ὑλικὲς καταστροφὲς εἰς δεκαοκτὼ οἰκίες καὶ δεκαπέντε περίπου καταστήματα.Τὰ περισσότερα ἐξ’αὐτῶν ὑπέστησαν ζημιὲς λόγω τῆς ὑπερχειλίσεως τῶν φραγμάτων εἰς τὴν περιοχὴ «Γεφύρια» (Ὀσπιτάλια)’ φραγμάτων ποὺ εἶχαν ὡς πρωταρχικὸ στόχο τὴν ἀνάσχεση τῶν ὄμβριων ὑδάτων καὶ ἀδρανῶν ὑλικῶν ποὺ κατέρχοντο ἀπ’τὸν ἀνατολικὸ χείμαρρο τῆς πόλεως «Λούμι τοῦ Γκὶκ Λάζαρι».

Τὰ ὁρμητικὰ ὕδατα τοῦ χειμάρρου,παρέσυραν εἰς τὸ διάβα τους,δύο πλαστικὲς λέμβους,τόνους λάσπης καὶ μεγάλες μάζες ἀδρανῶν ὑλικῶν ποὺ κατέληξαν μέσω τῶν ἀνατολικῶν στενωπὼν τῆς πόλεως εἰς τὸν λιμέναν αὐτῆς. Μία πλαστικὴ ὑδατοδεξαμενή,παρεσύρθη ἐκ τῆς ὁρμῆς τῶν ὑδάτων,καὶ κατέληξε ἀπὸ τὴν περιοχὴ «Γεφύρια» εἰς τὴν πλατεία «Ἐμμανουὴλ Παππά»,ὅπου ἐσφηνώθη μεταξύ των τοιχῶν τῆς οἰκίας τοῦ ἱερέως Γεωργίου Βλαχόπουλου καὶ τοῦ ξενοδοχείου «Μπρατσέρα»,παρεμποδίζοντας τὴν διέλευση τῶν ὑδάτων καὶ προκαλώντας βαρύτατες καταστροφὲς εἰς τὰ δύο συγκεκριμένα οἰκήματα.

Πλημμύρισαν ἐπίσης τὸ ξενοδοχεῖο «Ἐρωφίλη» καὶ οἱ οἰκίες Παντελῆ Λεμπέση καὶ Ἰγγλέση,ἅπασες πέριξ της προαναφερθείσας πλατείας.Μέρος τῶν ὑδάτινων ὄγκων,εξαιτίας της ανάσχεσης που προκαλέσε το φράξιμο της υδατοδεξαμενής,διαχύθηκε πρὸς τὸν λιμένα τῆς Ὕδρας μέσω τῆς παράλληλης στενωποὺ (ὁδοῦ Τομπάζη), πλημμυρίζοντας τὸ ξυλουργεῖο Φάνη Κεφαλονίτη,τὸ ἐστιατόριο Μπάρμπα-Δήμας ἀλλὰ καὶ τὰ ἰσόγειά των οἰκίων ποὺ εὑρίσκονται ἐπὶ τῆς συγκεκριμένης ὁδοῦ.

Ὁμοίως πλημμύρισαν καὶ τὰ περισσότερα οἰκήματα ποὺ εὑρίσκονται ἐγγύτερά του λιμένος τῆς Ὕδρας.Τὰ καταστήματα «Καὶ Κρεμμύδι», «Amalour», «Mama mia», «Gatto nero», «Ψήνεσαι», «Ἀθανάσιου Κάτσικα» ὑπέστησαν (ἀλλὰ περισσότερο και ἄλλα λιγότερο) καταστροφὲς στὸν ἐπαγγελματικὸ ἐξοπλισμό τους.Ἡ κατάληξη τοῦ χειμάρρου εἰς τὴν παραλία τῆς Ὕδρας,εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν παρασυρση τῶν τραπεζοκαθισμάτων τῶν παράλιων καταστημάτων-καφετεριῶν «Ὑδραϊκῆ Γωνιά», «Σινιάλο», «Skipper» καὶ «Ἴσαλος»,τῶν ὁποίων μέρος τοῦ ἐπαγγελματικοῦ τους ἐξοπλισμοῦ «ξεβράστηκε» εἰς τὶς βορειοδυτικὲς ἀκτὲς τῆς νήσου Ὕδρας (ἀκτογραμμῆ μεταξύ των λιμένων Καμινίου-Μώλου).

Παράλληλα,ἐπὶ τοῦ κεντρικοῦ χείμαρρου «Βαθὺ Ποτάμι» τῆς πόλεως τῆς Ὕδρας,προκλήθηκαν ζημιὲς εἰς τὰ καταστήματα τὰ ὁποῖα εὐρίσκοντο ἐπὶ τῆς ἱστορικῆς στενωποὺ «Ντρὶμ Σοκκάκι».Κυρίως ἐπλήγησαν (ἄλλα περισσότερο καὶ ἄλλα λιγότερό) τα ἑστιατόρια «Lulus’ Tavern», «Ciao», «Break Time» καὶ τὰ ξενοδοχεῖα «Κίρκη» καὶ «Σοφία».

Ὑψηλότερά της Ὁδοῦ Ναυάρχου Ἀνδρέα Μιαούλη,ποὺ ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο τμῆμα τοῦ χειμάρρου «Βαθὺ Ποτάμι»,ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς οἰκίας τοῦ Βενιζέλου Μαυραγάνη ἕως τὸ παλαιὸ ἑστιατόριο τῆς Κυρὰ-Σοφίας Μαυραγάνη,προκλήθηκαν καθιζήσεις ἐπὶ τοῦ πλακόστρωτου καὶ ἀποξιλώθηκαν πέτρες ἀπὸ τὸ ὁδόστρωμα καὶ ἀγκωνάρια ἀπὸ τὰ στηθαῖα τοῦ ποταμοῦ’εἰδικότερα,ἔμπροσθέν της οἰκίας Βενιζέλου Μαυραγάνη. Ἐπίσης, σημαντικὲς φθορὲς προκλήθηκαν εἰς τὸ ἀποχετευτικὸ δίκτυο καὶ εἰς τὸ δίκτυο ὕδρευσης.

Κλιμάκιο τῆς Περιφέρειας Ἀττικῆς,μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Ἀντιπεριφερειάρχη κ. Π.Χατζηπέρο,τὴν Βουλευτὴ Ἃ΄Πειραιῶς & Νήσων τοῦ Σύριζα Ε.Σταματάκη,μετὰ τοῦ Δημάρχου Ὑδραίων Γεωργίου Ε. Κουκουδάκη,τοῦ Ἀντιδημάρχου Ἰωάννου Μπελεγρῆ,τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ὕδρας Ἀριστοτέλη Καλύβα καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβούλου τῆς μειοψηφίας Παναγιώτη Μαρκαντώνη,πραγματοποίησε αὐτοψία γιὰ νὰ ἐκτιμήσει τὸ ὕψος τῶν καταστροφῶν ποὺ προκάλεσε ἡ θεομηνία τῆς 23ης Ὀκτωβρίου 2015.Ἐν τέλει ἡ νῆσος κηρύχθηκε εἰς κατάστασιν ἐκτάκτου ἀνάγκης.

Ἀξιοσημείωτη καὶ ἀξιέπαινη ἦτο ἡ συνεισφορὰ τοῦ Ἐθελοντικοῦ Πυροσβεστικοῦ Κλιμακίου Ὕδρας,τοῦ ὁποίου τὰ μέλη προσέφεραν τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων ποὺ προκλήθηκαν εἰς τὸν ἱστὸν τῆς πόλεως τῆς πατρίδος μας,λόγω τῆς θεομηνίας.Ὁμοίως ἀξιέπαινη ἦτο καὶ ἡ συνεισφορὰ πολλῶν κατοίκων τῆς νήσου ποὺ ἀνιδιοτελῶς προσεφέρθησαν νὰ βοηθήσουν τοὺς πληγέντες συντοπίτες τους.

Επίλογος

Ἐν τάχει,εἶναι πασιφανὲς (καὶ κοινὴ διαπίστωση τῶν περισσοτέρων κατοίκων),πὼς ἡ καταστροφικὴ πλημμύρα τῆς 23ης Ὀκτωβρίου 2015,ἀνεξαιρέτως τῆς πρωτοφανοῦς- εἰς τὰ χρονικὰ- σφοδρότητος τῆς βροχοπτώσεως,ἐπέφερε καίρια πλήγματα εἰς τὶς οἰκίες καὶ τὰ καταστήματα τῆς πόλεως τῆς Ὕδρας (κυρίως εἰς τὶς ἀνατολικὲς περιοχὲς Τρεῖς Ἐκκλησίες-Νέος Κόσμος-Ξερὴ Ἐλιά),ἐξαιτίας τοῦ μπαζώματος τοῦ φράγματος ἀνάσχεσης τῶν χειμαρρικῶν ροῶν τοῦ ἀνατολικοῦ χειμάρρου «Λούμι τοῦ Γκὶκ Λάζαρι» εἰς τὴν θέσιν «Γεφύρια».Συνεπῶς,εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη διὰ νὰ ληφθεῖ μέριμνα ὥστε νὰ προγραμματιστοῦν ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα καὶ τεχνικὲς μελέτες ἀντιπλημμυρικῆς προστασίας διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν,τοῦδε καὶ ἑξῆς,εἰς τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ,(ἐφ’ὅσον τὸ ἐπιτρέπουν τὰ στοιχεῖα τῆς φύσης) νέες καταστροφές.Διότι, ἡ πλημμύρα τῆς 23ης Ὀκτωβρίου 2015,ὡς ἐκ θαύματος δὲν προκάλεσε τὴν ἀπώλεια ἀνθρωπίνων ζωῶν….

Παράρτημα

Υ.Γ:Ἐπισυνάπτεται ἡ διαδυκτιακὴ διεύθυνση μιᾶς ἐνδιαφέρουσας μελέτης ποὺ συνέταξαν οἱ μαθητὲς καὶ οἱ καθηγητὲς τοῦ 1ου Γ.Ε.Λ Ἐλασσώνας,ὑπὸ τὸν τίτλον «Οἱ δέσεις στὰ ρέματα τῆς Τσαριτσάνης – Ἐλασσόνας- προστατευόμενα μέρη τοπίου»,Δευτεροβάθμια Ἐκπαίδευση Ν. Λάρισας,Λύκειο Ἐλασσόνας Αἰκατερίνη Κόνιαρη,Ἐκπαιδευτικὸς - Πολιτικὸς Μηχανικὸς MSc», ἀναφορικὰ μὲ τὸν ρόλο ποὺ διαδραμματίζουν τὰ φράγματα στὴν ἀνάσχεση τῶν χειμαρρικῶν ροῶν εἰς τὴν περίπτωση δυνατῶν βροχοπτώσεων.Ἡ μελέτη αὐτή μου κοινοποιήθηκε μέσω τοῦ καλοῦ φίλου Τάκη ,τὴν προσεχῆ Κυριακή,ὅταν ἐπεσκέφθην τὸ Ἱστορικὸν Ἀρχεῖον Μουσεῖον Ὕδρας.

http://www.kpe.gr/7_congress/papers/posters/koniari.pdf

ΠΗΓΕΣ:

Πηγή:Ἱστορικὸν Ἀρχεῖον Ἱερᾶς Μονῆς Προφήτου Ἡλιοῦ Ὕδρας 1854-1955

(Ἐκ τῶν Γενικῶν Ἀρχείων τοῦ Κράτους),Ἐπιστολὴ 27ης Σεπτεμβρίου 1915

Πηγή:(Ἱστορικὸν Ἀρχεῖον Ὕδρας Τόμος ΙΣΤ΄,σὲλ 24.«Κώδικας Ἱερᾶς Μονῆς Κοιμήσεως Θεοτόκου Ὕδρας»)

Πηγή: (Ιστορικόν Αρχείον Ύδρας Τόμος ΙΣτ΄,σελ 24)

Πηγή:Τὸ Μέλλον τῆς Ὕδρας,Ἄρ.10 Αὔγουστος 1934 σὲλ 219/,Ἄρ.11 Σεπτέμβριος 1934 σελ 245

«Ὑδραϊκὰ Χρονικά.Ὁ μεγάλος σεισμὸς τοῦ 1837»,Ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ βιβλίου «εἷς τὸ περιθώριον τῆς ἱστορίας τῆς Ὕδρας»τῆς ὑπὸ ἔκδοσιν Ὑδραϊκὴς βιβλιοθήκης»,Δημοσίευσις ἐφημερίδος «Ἀθήνα», Δημοσίευσις ἐφημερίδος «Σωτὴρ»

Βιβλίον: (Συλλογὴ Ἀνθέων καὶ ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Κωνσταντῖνος ὁ ἓξ Ὕδρας,Πειραιεὺς 1936, Ἐμμανουὴλ Καλαφάτης)

(Πηγή:Τὸ Μέλλον τῆς Ὕδρας,Ἔτος 15ο,Νοέμβριος 1955 Ἀριθμ.11 (177) σελ256)

Βιβλίον: (Ὕδρα Νῆσος Ἐντέλης Δρυόπων,Ὕδρα 1998,Ἔκδοση Δήμου Ὑδραίων,Ἰωάννης Καραμῆτσος,σὲλ 65-66)

(Πηγή:Νέα Ὑδραϊκὴ Πνοὴ Ἔτος 1998 Τεῦχος 37 Ἀπρίλιος-Μαΐος-Ἰούνιος 1998),

Ἡ Φωνὴ τῆς Ὕδρας,Ἔτος 18,Ἀριθμ 101 (205) Ἰούνιος 1998,σὲλ 3)

Βιβλίον: (Ὕδρας Ἀλφαβητάριον,Γιάννης Καραμῆτσος,Ἔκδοση Εὐάγης ὁ Ὑδρεάτης,Ὕδρα 2001, Γιάννης Καραμῆτσος)

Βιβλίον: («ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ Ἐκδόσεις ΜΙΛΗΤΟΣ Ἃ΄ Ἔκδοση 2009»)

Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2015

Ὕδρα 1839 Μέριμνα κατασκευῆς ἀγκυροβολίου διά τόν ΛιμέναὝδρας

Ὕδρα 1839

Μέριμνα κατασκευῆς ἀγκυροβολίου διά τόν Λιμένα Ὕδρας

Πηγή:Γενικά Ἀρχεῖα τοῦ Κράτους,Ἀρχεῖον Ὑπουργείου Ναυτικῶν Περιόδου Ὄθωνος (1835-1865),Ὑποφάκελος 005,Κατασκευή Λιμένος Ὕδρας (1839)

Ὁ Ἀντώνιος Κριεζής,(Ἀντιναύαρχος τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ ἐπί Βασιλείας Ὄθωνος, Αὐλάρχης καί διατελέσας Ὑπουργός τῶν Ναυτικῶν ἐπί Κυβερνήσεων Ἄρμανσπεργκ (1836) και Ἀλέξανδρου Μαυροκορδάτου (1841) ἀλλά καί Πρωθυπουργός (1849)),ἀπέστειλε ἐκ μέρους τοῦ Δήμου Ὕδρας,τήν 21ην Σεπτεμβρίου 1839,ἐπιστολή πρός τήν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα, τόν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων Ὄθωνα,διά τῆς ὁποίας ἐξέφραζε τό αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς νήσου, ὅπως παραχωρηθοῦν παρά τοῦ Βασιλικοῦ Πολεμικοῦ Ναυστάθμου, δύο ἄγκυρες καί μία ἁλυσίδα,διά τήν κατασκευή ἀσφαλοῦς ἀγκυροβολίου διά τόν λιμένα τῆς νήσου.

Ὁ Ἀντώνιος Κριεζής ἐπισημαίνοντας τήν οἰκτρήν οἰκονομική κατάστασιν εἰς τήν ὁποίαν εὐρίσκετο ὁ Δῆμος Ὑδραίων,μετά τήν λῆξιν τοῦ Ἱεροῦ Ἀγῶνος τῆς Ἐλευθερίας, ἐπρότεινε εἰς τόν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων,ὅπως δεχθεῖ τήν δωρεάν παραχώρησιν τῶν συγκεκριμένων εἰδῶν

Ἐν ἀντιθέσει,ὁ Ἀντώνιος Κριεζής,ἐκτιμώντας τήν συνολική δαπάνη τῶν δύο ἀγκυρῶν καί τῆς ἁλυσίδος εἰς τό ποσόν τῶν 2.117,60 δραχμῶν, ἐπρότεινε εἰς τήν Βασιλικήν Κυβέρνησιν ὅπως πιστώσει τήν συγκεκριμένη δαπάνη μέ τίς ὀφειλόμενες ὡς πρός τόν Δῆμον Ὕδρας ἀποζημιώσεις τοῦ Ἱεροῦ Ἀγῶνος.

«Πρός τήν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα τόν Βασιλέα

Ἡ ἐπί τῶν Ναυτικῶν Γραμματεία

Ἀθῆναι τήν 21 Σεπτεμβρίου/3 Ὀκτωβρίου 1839

Περί παραχωρήσεως ὑλικῶν ἐκ τοῦ Ναυστάθμου εἰς τόν Δῆμον τῆς Ὕδρας

Μεγαλειότατε

Ὁ Δῆμος τῆς Ὕδρας ἐπεχαίρει ὅπως,ἀναλόγως τῶν χρηματικῶν αὐτοῦ μέσων, νά διορθώση τόν λιμένα τῆς νήσου …..(ἐκάνης)

Διά τό ἔργον τοῦτο, τό ὁποῖο κυρίως πρός ἀσφάλειαν καί εὐκολίαν τοῦ ναυτικοῦ ἐμπορικοῦ γίνεται, ἐχρειάσθησαν ἐσχάτως δύο ἄγκυρας ἱκανοῦ μεγέθους καί μία ἅλυσσος νά τεθῶσιν ἐπ’ τῆς εἰσόδου τοῦ λιμένος, διά νά δένωσι τά εἰσερχόμενα καί ἐξερχόμενα πλοῖα.

Ἀλλά τοιούτων οὐδενῶς μή εὑρισκομένων εἰς τήν Ἑλλάδα ἠναγκάσθη ὁ Δῆμος νά ζητήση αὐτά ἀπό τόν Ναύσταθμον πεπεισμένος ὅτι ἡ Βασιλική Κυβέρνησις, ἐκτιμώσα ἐπαξίως τό σπουδαῖον της ἐπιχειρήσεως καί τήν προκύπτουσαν ὠφέλειαν πρός δέ τήν ναυτιλίαν εὐχαρίστως πρός αὐτόν τόν Δῆμον τῆς Ὕδρας,ἤθελε παραδεχθῆ εὐχαρίστως τήν αἴτησίν του

Εἰς τόν Ναύσταθμον ὑπάρχουν ἀρκεταί παλαιαί δικρότων ἄγκυραι,ἄχρηστοι διά τό μέγεθός των εἰς τά πλοῖα μας, ἐκ βύθ….(δυσανάγνωστον)… κατά καιρούς ἐκ τῆς θαλάσσης,καθώς καί μία ἅλυσσος,….(δυσανάγνωστον)…. ἄχρηστος καί αὐτή

Τό Ναυτικόν Διευθυντήριον συσταῖνον τήν αἴτηση τοῦ εἰρημένου Δήμου προτάσσει νά παραχωρηθῶσιν εἰς αὐτόν δύο ἄγκυρας,ἑκάστη τῶν ὁποίων ζυγίζη 44 καντάρια,καί ἅλυσσος,ζυγίζουσα καί αὐτή καντάρια 81,6/44.

Ἐπειδή ἡ παραχώρησις αὐτή, δέν φέρη ἐπαισθητικήν εἰς τό Δημόσιον ζημίαν, ὡς οὔτων ἀχρήστων των αἰτουμένων εἰδῶν, ἐνῶ ἄλλως εἰς τόν Δῆμον γίνεται σημαντικῆς ὠφέλειας πρόξενος, τολμῶ νά παρακαλέσω τήν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα ὡς ...(δυσανάγνωστον)… πολλοῦ ποιουμένην τήν εὐημέριαν τῶν ὑπηκόων της,νά εὐδοκήση νά διδῶσιν εἰς τόν Δῆμον τῆς Ὕδρας δωρεάν τ’ ἀνωτέρω εἴδη.

Ἄν ἡ πρότασίς μου αὐτή δέν ἤθελεν ἐγκριθῆ,παρακαλῶ νά εὐαρεστηθῆ ἡ Ὑμετέρα Μεγαλειότης νά διατάξη ὥστε, ἡ τιμή τοῦ περί οὐ ὁ λόγος ὑλικοῦ νά μή ληφθῆ ἀπό τόν εἰρημένον δῆμον,ἀλλά νά ἐκπασθεῖ ἐν καιρῶ ἀπό τάς ὀφειλομένας χρηματικᾶς ἀποζημειώσεις εἰς τήν Κοινότητα τῆς Ὕδρας.

Ἄν δύο ἄγκυραι ἐκτιμηθῆσες ἀνά 13 δραχμᾶς τό καντάριον καί φέρουν δραχμές 1.144, ἡ δέ ἅλυσσος πρός 12 δραχμᾶς τό καντάριον, δραχμές 973,62/10.

Τό ὅλον δραχμές 2.117,62/00

Εἰς τήν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα ἀποκεῖται νά διατάξη ὅπως ἐγκρίνη

Ὑποσημειοῦμαι μέ βαθύτατον σέβας

Τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος

Ταπεινότατος,εὐπειθέστατος καί ἐλεεινότατος ὑπήκοος

Α.Γ.Κριεζής

(Παρά Δραγούμη)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ:ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Ὁ πιθανολογούμενος βράχος τῆς δυτικῆς ἀκτῆς τοῦ λιμένος τῆς Ὕδρας εἷς τόν ὁποῖον εἶχε δεθεῖ ἡ μία ἄκρη τῆς ἁλυσσίδος τοῦ ἀγκυροβολίου τοῦ λιμένος τῆς Ὕδρας

Ὁ βράχος τῆς ἀνατολικῆς ἀκτῆς τοῦ λιμένος τῆς Ὕδρας,ἀκριβῶς κατωθεν τοῦ κόκκινου φαναριοῦ τοῦ Κάβου-Κάστρου.Ἐπί τοῦ βράχου,ἔχει διασωθεῖ τμῆμα τῆς ἁλυσσιδός πού θεωρεῖ ἀπαραίτητη εἰς τήν ἐπιστολή τῆς 21ης Σεπτεμβρίου/3 Ὀκτωβρίου 1839,ὁ Ἀντώνιος Κριεζής διά τήν δημιουργία ἀσφαλοῦς ἀγκυροβολίου διά τόν λιμένα τῆς νήσου Ὕδρας

Πανοραμική ἄποψις τοῦ λιμένος τῆς νήσου Ὕδρας καί ἡ νοητή γραμμή τῆς ἁλυσσίδος πού συνέδεε τούς δύο βράχους εἰς τίς ἀκτές του.Τήν μέθοδο αὐτή,εἶχαν ἐφαρμόσει τήν περίοδο τῆς Ἐνετοκρατίας,οἱ Ἐνετοί εἰς τόν λιμένα τοῦ Ἱέρακα Λακωνίας,ὁ ὁποῖος ἔφερε τήν χαρακτηριστική ὀνομασία «Porto Cadena»

Σημείωσις:Διά τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ἀποδεικνύεται,ὅτι εἶναι ἐσφαλμένος ὁ ἰσχυρισμός ὅτι ἡ συγκεκριμένη ἁλυσσίδα ἐχρησιμοποιεῖτο διά νά ἀποτρέψει τά ἐχθρικά πλοῖα τοῦ Στόλου τῶν Ὀθωμανῶν & Αἰγυπτίων νά προσεγγίσουν τήν Ὕδραν.Ὡς γνωστόν,διά τήν ἀσφάλειαν καί τήν φύλαξιν τῆς νήσου Ὕδρας,οἱ Πρόκριτοι εἶχαν προσλάβει ἐμμισθεῖ ἔνοπλα στρατεύματα ὑπό τήν ἀρχηγίαν τοῦ στρατηγοῦ Ἰωάννου Μακρυγιάννη καί τοῦ ὁπλαρχηγοῦ Τζάμη Καρατάσου,τά ὁποῖα καί εἶχαν καταλύσει κυρίως εἷς τίς περιοχές τοῦ Βλυχοῦ,τοῦ Παλαμιδά καί πέριξ των Ἱερῶν Μονῶν τῆς νήσου (Πηγή: (Ἱστορικόν Ἀρχεῖον Ὕδρας,Τόμος Ι΄,Ἔτος 1824). Παράλληλα,εἶχαν ἐνισχύσει τίς ἀκτές τῶν κεντρικῶν λιμένων Ὕδρας καί Μανδρακίου μέ τήν δημιουργία κανονιοστάσεων.

Ἕνεκα ὅμως τοῦ μικροῦ πλάτους τοῦ Στενοῦ της Ὕδρας και τοῦ συγκριτικοῦ πλεονεκτήματος τῶν μικρῶν καί εὐέλικτων πλοίων τῶν νήσων Ὕδρας καί Σπετσῶν ἔναντί των μεγάλων καί βραδυκίνητων πλοίων του Ὀθωμανο-Αἰγυπτιακοῦ Στόλου,ἀπέτρεψαν τελικῶς τόν ἐχθρικόν στόλον νά ἐπιχειρήσει κατά τῆς Ὕδρας

Οὕτως ἤ ἄλλως, ἡ ἀνδρεία, τό σθένος καί η τόλμη που ἐπεδείκνυαν κατά τήν διάρκεια τῶν ναυμαχιῶν,τά πληρώματα τῶν Ὑδραίων ἀλλά καί τά ἀντίστοιχα τῶν Σπετσιώτων,πού ἀσφαλῶς θά συνέδραμαν τούς Ὑδραίους εἰς ἐνδεχόμενην ἐκστρατεία τῶν Ὀθωμανῶν,ἀποτέλεσαν τροχοπέδη εἰς τήν ἐκπλήρωση τῶν στρατηγικῶν σχεδίων τοῦ Αἰγύπτιου Ἰμπραήμ πασᾶ,ὁ ὁποῖος ἐπιθυμοῦσε διακαῶς τήν καταστροφή τῆς νήσου Ὕδρας,μετά τήν καταστροφή τῶν ἀπομακρυσμένων βάσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ εἰς τό Αἰγαῖο Πέλαγος.(Κάσου,Ψαρρῶν).

Ἄλλωστε,εἶχε προηγηθεῖ ἡ ἀποτυχημένη ἐκστρατεία κατά τῆς νήσου τῶν Σπετσῶν,ἡ ὁποία καί κατέληξε εἰς τήν νικηφόρα διά τούς Ἕλληνες ναυμαχία τοῦ Ἀργολικοῦ,τήν 8ην Σεπτεμβρίου 1822.

Ὁπότε καί τά κανονιοστάσια τῆς Ὕδρας,οὐδέποτε ἐχρησιμοποιήθησαν ἐνεργά διά νά προστατεύσουν τήν νῆσον,διότι ἡ Ὕδρα οὐδέποτε ἀπειλήθηκε ἀπό τούς Ὀθωμανούς.

Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2015

Ὕδρα 1913-1921 Πρόσφυγες τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ τῶν Ἑλλήνων ἐν Ὕδρα ( Θράκης - Νότιας Ρωσσίας)

Ὕδρα 1913-1921

Πρόσφυγες τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ τῶν Ἑλλήνων ἐν Ὕδρα ( Θράκης - Νότιας Ρωσσίας)

Ἱστορική Ἀναδρομή

Μετά τό πέρας τῶν νικηφόρων Βαλκανικῶν πολέμων (Α΄& Β΄) διά τήν πατρίδα μας,ἡ Ἑλλάς γεωγραφικῶς εἶχε ἐξασφαλίσει τόν ἔλεγχο τῆς Δυτικῆς Θράκης καί εἶχε ἑδραιώσει τήν κυριαρχία τῆς εἰς τόν θαλάσσιον χῶρο τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, ἐπιτυγχάνοντας τήν ἀνεξαρτησίαν τῶν νήσων τοῦ Βορείου Αἰγαίου.

Ἀρχικῶς, ἡ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου, ἐν ἔτει 1913,εἶχε ἐπιδικάσει τήν περιοχή τῆς Δυτικῆς Θράκης εἷς το κράτος τῆς Βουλγαρίας, γεγονός πού προκάλεσε τίς ἔντονες ἀντιδράσεις τῶν Ἑλλήνων κατοίκων της, οἱ ὁποῖοι ἐξεγέρθησαν καί διακήρυξαν τήν αὐτονομία τῆς περιοχῆς σχηματίζοντας τήν προσωρινή Κυβέρνηση τῆς Θράκης.

Ὅμως, εἰς τό διπλωματικό ἐπίπεδο, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος, τηρώντας τούς ὅρους τῆς ὑπογραφείσας Συνθήκης τοῦ Βουκουρεστίου (Αὔγουστος 1913) ἀπέσυρε τίς διεκδικήσεις τῆς ἐπί τῶν ἐδαφῶν της, παραδίδοντας τήν εἰς τούς Βουλγάρους τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1913.

Μετά τήν ὑπογραφή τῆς Συνθήκης τοῦ Βουκουρεστίου καί τόν διαμελισμό τῶν ἐδαφῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας εἰς τήν ἐπικράτεια τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου,πλεῖστοι Ὀθωμανοί πολίτες πού διέμεναν εἰς τίς περιοχές αὐτές,ἀκολούθησαν τόν δρόμο τῆς προσφυγιᾶς,ἐγκαταλείποντας τίς ἑστίες τούς προληπτικῶς,διά νά ἀποφύγουν τό ἐνδεχόμενο τυχόν ἀντιποίνων ἀπό τήν πλευρά τῶν στρατευμάτων τῶν ἀπελευθερωθέντων λαῶν.

Ὡς ἦτο φυσικό, ἡ ἀπώλεια τῶν ἐδαφῶν τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου ἀλλά καί τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, προκάλεσε σφοδρότατες ἀντιδράσεις εἰς τούς κόλπους τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἡ ὁποία ἀρκέστηκε νά ἀνακαταλάβει τήν Ἀνατολική Θράκη ἀπό τούς Βουλγάρους τόν Ἰούλιο τοῦ 1913.

Τό κίνημα τῶν Νεοτούρκων,τό ὁποῖο ἤλεγχε τήν Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία,μετά τήν νέα διαμορφωθεῖσα κατάσταση,ἐστράφη πλέον κατά τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν (κυρίως Ἑλλήνων & Ἀρμενίων) πού διέμεναν εἰς τήν ὑπόλοιπη ἐπικράτειά της. Τήν ἴδια περίοδο δέ, παραμονές τῆς ἐνάρξεως τοῦ Ἅ΄Παγκοσμίου Πολέμου, ἡ Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία, μέσω τοῦ κινήματος τῶν Νεοτούρκων,συνέδεσε πλέον τήν ἐξωτερική πολιτική της μέ τήν πολιτική παγγερμανισμοῦ τῆς Γερμανικῆς Αὐτοκρατορίας.

Πληθώρα Ἀξιωματικῶν του Γερμανικοῦ στρατοῦ, μετέβη ἔκτοτε εἰς τίς διάφορες περιοχές τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καί ἐκμεταλλευόμενοι τό ἐθνικιστικό μένος τῶν Ὀθωμανῶν κατά τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν,ὑπό τήν σκέπη τοῦ συνθήματος «ἡ Τουρκία εἰς τούς Τούρκους», ἐξώθησαν τό κίνημα τῶν Νεοτούρκων νά διοργανώσει διωγμούς κατά τῶν Ἑλλήνων καί Ἀρμένιων ὑπηκόων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας,οἱ ὁποῖοι καί διέθεταν μεγάλη οἰκονομική καί κοινωνική εὐμάρεια. Εἰς τίς σκέψεις τῶν Γερμανῶν Ἀξιωματικῶν ἐπιτελῶν, τό χριστιανικό στοιχεῖο τῆς περιοχῆς, θά δροῦσε ὑπέρ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ εἰς τήν περίπτωσιν κατά τήν ὁποίαν θά ἐκδηλωνόνταν ἐπίθεσις τῶν Συμμαχικῶν Δυνάμεων κατά τῶν ἐδαφῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.

Ἐν ἔτει 1914,ἡ εἰσήγησις τοῦ Βρετανοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν σέρ Ἐντουαρντ Γκρέι νά παραχωρηθοῦν οἱ νῆσοι τοῦ Αἰγαίου Πελάγους εἰς τήν Ἑλλάδα, ἀποτέλεσε τήν αἰτία τῆς ἀπαρχῆς τοῦ συστηματικοῦ διωγμοῦ τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης καί τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὑπό τίς ὑποδείξεις τῶν Γερμανῶν, οἱ Ὀθωμανοί προέβησαν εἰς τούς ἐκτοπισμούς τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν,εἰς ἐπιτάξεις καί βαριά φορολογία ἐπί τῶν περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων καί τῶν Ἀρμενίων πολιτῶν,καθώς καί εἰς τήν ἀναγκαστικήν ἐπιστράτευσιν τῶν ἀρρένων εἰς τά περιβόητα τάγματα ἐργασίας.

Οἱ Ἕλληνες ἐξαναγκάστηκαν βιαίως νά καταφύγουν εἷς τίς περιοχές τῆς Μακεδονίας διά νά διασωθοῦν,ὑπογράφοντας εἰς πλεῖστες περιπτώσεις ἐνυπόγραφες βεβαιώσεις πώς τίς Ὀθωμανικές Ἀρχές,πώς ἀναχωροῦσαν οἰκειοθελῶς ἀπό τήν ἐπικράτεια τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.

Ἐπικεφαλῆς τῶν Ἀξιωματικῶν του στρατοῦ τῆς Γερμανικῆς Αὐτοκρατορίας,ἦτο ὁ Λίμαν φόν Ζάντερς,ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε καθήκοντα Γενικοῦ Ἐπιθεωρητού τοῦ Ὀθωμανικοῦ Στρατοῦ καί ὁ στρατηγός Ζέλεντορφ,ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε ἀντιστοίχως καθήκοντα Ἀρχηγοῦ τοῦ Ὀθωμανικοῦ ἐπιτελείου στρατοῦ. Ὁ Λίμαν φόν Ζάντερς δέ,ἦτο αὐτός ὁ ὁποῖος εἰσηγήθηκε τήν ἐκδίωξη τῶν Ἑλλήνων ἀπό τίς περιοχές τῆς Θράκης, τῆς Βιθυνίας, τῆς Μυσίας,τῆς Τρωάδας καί τῆς Ἰωνίας’ περιοχές ἐποπτίας τοῦ Β΄καί Γ΄ Σώματος Στρατοῦ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.

Κατά τήν διάρκεια τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ (1913-1918),σύμφωνα μέ ἐκτιμήσεις τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως,ἐξορίστηκαν περίπου πεντακόσιες ἕως ἑπτακόσιες ἑξήντα ἕξι χιλιάδες πρόσφυγες.Μετά τήν συνθηκολόγηση τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, μετά τό πέρας τοῦ Ἅ Παγκοσμίου Πολέμου, ἡ πλειονότητα τῶν προσφύγων τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ ἐπέλεξε τόν δρόμο τῆς παλλινόστησης.

Κατά τήν δεύτερη φάση τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ, ἐπακολούθησε ἡ ἐκτεταμμένη γενοκτονία τοῦ Ἀρμένικου στοιχείου τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας,ὅπου ἐφονεύθησαν ἐν συνόλω 1,5 ἑκατομμύρια Ἀρμένιοι πολίτες, ἐνῶ διωγμοί ὑπέστησαν Ἑλληνικοί πληθυσμοί εἰς τίς περιοχές τῶν Θρακικῶν καί Ἀσιατικῶν παράλιων καί νήσων τοῦ Μαρμαρά,τῆς Αἰολίδας ,τῆς Αἰγαιακῆς Καρίας ἀλλά καί τοῦ Εὔξεινου Πόντου,ὅπου καί σφαγιάσθησαν περί τούς τριακόσιους πενήντα χιλιάδες Ἕλληνες πολίτες.

Σύμφωνα μέ τά στατιστικά στοιχεῖα πού συγκέντρωσε τό Ὑπουργεῖο Περιθάλψεως διά τήν ἐπίμαχη προσφυγική περίοδο ἀπό ἔτους 1913 ἕως τό ἔτος 1920, εἰσῆλθαν εἰς τήν Ἑλλάδα, λόγω διώξεων περίπου ὀκτακόσιοι χιλιάδες πρόσφυγες.Παράλληλα καταγράφονται ὅλες οἱ περιοχές τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου,τῆς Νότιας Ρωσσίας (Εὔξεινος Πόντος) καί τῆς Μικρᾶς Ἀσίας,ἐκ τίς ὁποῖες ἐξορίστηκαν ἤ ἐκδιώχθηκαν Ἕλληνες λόγω τῶν πολιτικῶν καί πολεμικῶν ἐξελίξεων:

Πηγή:Ἡ περίθαλψις τῶν προσφύγων 1917-1920 : Δυτική Θράκη, Ἀνατολική Θράκη, Μικρά Ἀσία,Βόρειος Ἤπειρος,Ἀνατολ.Μακεδονία,Νότιος Ρωσία,Πόντος Ρουμανία, Δωδεκάνησσα. Ἐν Ἀθήναις: Ἐκ τοῦ Τυπογραφείου Κώνστ. Ι. Θεοδωροπούλου, 1920 (σελ 5-6)

«….Ἕλληνες Διωχθέντες καί Προσφύγοντες εἰς τό Ἐλεύθερον κράτος

Μέχρι σήμερον τό Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως,ἐν Ἀθήναις,συνεχίσαν τήν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν Περιθάλψεως ἐν Θεσσαλονίκη,περιέλαβεν ὑπό τήν πρόνοιαν αὐτοῦ τους ἑξῆς πρόσφυγας κατά χρονολογική σειράν.

Α΄.Ἀπό τάς Ἐπαρχίας ἐκείνας τάς ὁποίας ἡ Συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου,καίτοι κατεχομένας ὑπό τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ,περιήγαγεν εἰς τήν Βουλγαρίαν (Ξάνθης,Δεδέ-Ἀγάτς, Γκιουμουλτζίνης,Πόρτο-Λαγό,Στρωμνίτσης,Μελενίκου κλπ) (1913)

Β΄.Ἀπό τήν Βουλγαρικήν Θράκην καί αὐτήν τήν Βουλγαρίαν (1913)

Γ.Ἀπό τήν Τουρκικήν Θράκην (1914)

Δ.Ἀπό τήν Μικρᾶν Ἀσίαν (1912-1914)-(ἔντασις Μάϊος-Σεπτέμβριος 1914)

Ε΄.Ἀπό τήν Βόρειον Ἤπειρον (1915-1916)

Στ΄.Ἀπό τήν Ἀνατολικήν Μακεδονίαν (1916)

Ζ΄.Ἀπό τήν Βουλγαρίαν (μετά τήν ἀπελεθεύρωσιν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας κάτοικοι αὐτῆς ἀπαχθέντες,ὡς ὅμηροι,καί κάτοικοι τῆς Νέας Βουλγαρίας,ὡς εἶχε δημιουργηθῆ κατά τόν ΕὐρωπαΪκόν πόλεμον (1918)

Η΄.Ἀπό τήν Τουρκίαν (κάτοικοι τῆς Θράκης καί τῆς Μ.Ἀσίας διαπεραιωθέντες εἰς Βουλγαρίαν πρό τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου παρ’αὐτῆς,ἐναντίον τῶν Συμμάχων,καί κατερχόμενοι εἰς Ἑλλάδα (1918)

Θ.Ἀπό τήν Νότιαν Ρωσσίαν (κάτοικοι τῆς Ν.Ρωσσίας καί Πόντιοι ἐγκατασταθέντες ἐκεῖ πρό καί μετά τήν κήρυξιν τοῦ πολέμου ὑπό τῆς Τουρκίας ἐναντίον τῶν Συμμάχων,ἕνεκα τῆς ἐπαναστάσεως ἐν Ρωσσία (1919)

Ι.Ἀπό τήν Ρουμανίαν.Ἀπό τάς ἐπαρχίας αἵτινες ἀπετέλεσαν θέατρον πολέμου (1919)

ΙΑ΄Ἀπό τήν Μικρᾶν Ἀσίαν (καταστροφή Ἀϊδινίου)(1919)

ΙΒ΄.Ἀπό τήν Ἰταλοκρατούμενην Μικρᾶν Ἀσίαν (1919)

ΙΓ΄.Ἀπό τήν Αἴγυπτον (αἰχμάλωτοί του Ἀγγλικοῦ Στρατοῦ οἵτινες συνελήφθησαν ὑπηρετοῦντες εἰς τόν Τουρκικόν στρατόν)

ΙΔ’ .Εἰς τούτους δέον νά προστεθῶσιν οἱ ἀπό τοῦ 1910 καί ἐντεῦθεν προσφεύγοντες Δωδεκανήσιοι,κατά περιόδους,εἰς τήν Ἑλλάδα,ἕνεκα τῶν ἐκεῖ πολιτικῶν γεγονότων.

Κατά ταῦτα οἱ προσφυγόντες εἰς τό Ἑλληνικόν Βασίλειον ἀνῆλθον εἰς 800 χίλ.περίπου,οἱ δέ τυχόντες βοηθείας παρά τοῦ Κράτους εἰς 450 περίπου χιλιάδας…»

Ὕδρα 1914.Πρῶτο κύμα Προσφύγων (Θράκη) ἐν τῇ νήσω Ὕδρα.

Ἐν ἔτει 1914,Ἕλληνες πρόσφυγες τῶν περιοχῶν τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης κατέφυγαν ὡς θύματα τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ εἰς τήν νῆσον Ὕδραν.Συγκεκριμένα,σύμφωνα μέ τήν ἔκθεση τῆς Ὑπηρεσίας Περιθάλψεως τῆς νήσου Ὕδρας πρός τό ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως ,τήν 8ην Ὀκτωβρίου 1914, κατέφθασαν μέ τό ἀτμόπλοιο «Βιργινία» ἐν συνόλω ἑξακόσιοι δέκα Ἕλληνες τῆς Θράκης,οἱ ὁποῖοι κατέλυσαν εἰς ἑξήκοντα τέσσερις οἰκίες τῆς πόλεως. Διά τήν σίτισιν καί τήν κάλυψιν τῶν πρώτων ἀναγκῶν τους,τό Ἑλληνικό κράτος παρεῖχε εἰς τούς πρόσφυγες μηνιαῖον βοηθητικόν ἐπίδομα,ἐνῶ παράλληλα κάλυπτε τά ἔξοδα διαμονῆς τούς ,πληρώνοντας τά ἐνοίκια των οἰκιῶν εἰς τίς ὁποῖες διέμεναν.

Ἕνεκα τῆς οἰκτρῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς νήσου Ὕδρας,εἰς λίαν σύντομον χρονικόν διάστημα,ἡ πλειοψηφία τῶν προσφύγων ἐκ Θράκης,ἀνεχώρησε πρός ἄλλους προορισμούς τῆς Ἑλληνικῆς ἐπικράτειας πρός ἐξέρευσιν ἐργασίας.Ἐν κατακλείδι ἀπό τό πρῶτο κύμα ἀφίξεως προσφύγων,παρέμειναν εἰς τήν Ὕδραν ἑκατόν δύο (102) πρόσφυγες,οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦσαν νά διαμένουν εἰς δεκατέσσερις συνολικῶς οἰκίες.

Πηγή:Ἡ περίθαλψις τῶν προσφύγων 1917-1920 : Δυτική Θράκη, Ἀνατολική Θράκη, Μικρά Ἀσία,Βόρειος Ἤπειρος, Ἀνατολ. Μακεδονία,Νότιος Ρωσία,Πόντος,Ρουμανία, Δωδεκάνησσα. Ἐν Ἀθήναις: Ἐκ τοῦ Τυπογραφείου Κώνστ. Ι. Θεοδωροπούλου,1920 (σελ.114-115)

Πηγή: Βιβλίον:Τό ἔργον τῆς ἑλληνικῆς περιθάλψεως ὑπό Μιχ. Χρ. Αἰλιανού. Ἐν Ἀθήναις Ἐκδόσις Γραφείου Τύπου Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, 1921,Κεφάλαιον Ά,Ἡ ἐξέλιξις τοῦ συστήματος τῆς περιθάλψεως.Ἰδιωτική δράσις-Κρατική ἐνέργεια (σέλ.428)

«Ἀπόσπασμα τῆς Ἐκθέσεως τῆς Ὑπηρεσίας Ὕδρας

Τήν 8ην Ὀκτωβρίου 1914 ἔτους ἀπεβιβάσθησαν ἐνταύθα διά τοῦ ἀτμοπλοίου «Βιργινία» ἑξακόσιοι δέκα (610) πρόσφυγες προερχόμενοι ἐκ διαφόρων μερῶν τῆς Θράκης’ ἅπαντες οὗτοι ἐγκατεστάθησαν ἐντός της πόλεως Ὕδρας καί εἰς ἑξήκοντα τέσσαρα (64) οἰκήματα, παρείχετο δ’αὐτοῖς μηνιαῖον ἐπίδομα πρός διατροφήν τῶν (τριακοντάλεπτον εἰς τούς ἐνηλίκους καί δεκαπεντάλεπτον εἰς τούς ἀνηλίκους) ἐπληρώνετο τό ἐνοίκιόν των οἰκημάτων καί παρείχετο εἰς αὐτούς ἰατρική περίθαλψις διά τούς πρόσφυγος ἰατροῦ Γεώργιου Παραφεντίδου,τοποθετηθέντος πρός τοῦτο ὑπό τού Σου Ὑπουργείου,ὡς καί φάρμακα,ἐκ τῶν ἐν λόγω προσφύγων Θράκης,πολλοί κατά διαφόρους ἐποχάς λόγω τῆς ἐλλείψεως ἐργασίας ἐνταύθα,ἀνεχώρησαν ἐντεῦθεν καί ἐγκατεστάθησαν εἰς ἄλλας πόλεις τοῦ Κράτους,παραμένουσι δέ μέχρι σήμερον ἐνταύθα περί τούς ἑκατόν δύο (102) ἐκ τῶν ἄνω ἐκ Θράκης προσφύγων,καί δί’οὖς χρησιμοποιοῦνται περί τάς (14) δεκατέσσαρις οἰκίαι…»

Προβλήματα & παράπονα εἰς τήν διανομή ἐπιδομάτων εἰς τούς πρόσφυγας

Τρεῖς μηνές μετά τήν πρώτη ἐγκατάσταση προσφύγων εἰς τήν νῆσον Ὕδραν,καταγράφεται ἡ πρώτη ἀναφορά εἷς τόν ἔντυπο τύπον τῆς ἐποχῆς διά τά προβλήματα διαβίωσης πού αὐτοί ἀντιμετώπιζαν.Σύμφωνα λοιπόν,μέ δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδος Σκρίπτ,εἰς τό φύλλον τῆς 28ης Ἰανουαρίου 1915, κατά τήν διάρκεια διανομῆς ἐπιδόματος εἰς τούς πρόσφυγες προκλήθη θλιβερό περιστατικό καθυβρίσεως καί διαπομπεύσεως τεσσάρων προσφυγικῶν οἰκογενειῶν,παρά τοῦ Γραμματέως Εἰρηνοδικῶν τῆς νήσου Ὕδρας, ὁ ὁποῖος ἀρνήθη νά διανείμει τό πενιχρό κρατικό ἐπίδομα,ἰσχυριζόμενος πώς τά μέλη τῶν ἐν λόγω οἰκογενειῶν δέν ἐδικαιοῦντο νά λάβουν τό συγκεκριμένο ἐπίδομα δίοτι ἤσαν ἄξια πρός ἐργασία.

Εἰς τό περιστατικό παρενέβη διά νά κατευνάσει τά πνεύματα και νά ἀποσοβήσει τά χειρότερα ὁ Ἀστυνόμος τῆς νήσου,ἐγκαλώντας τόν Γραμματέα Εἰρηνοδικῶν νά ἀσκήσει ὀρθῶς τά καθήκοντά του.

Τό συγκεκριμένο περιστατικό, προκάλεσε τήν ἀντίδραση τῶν θιγόμενων προσφύγων,οἱ ὁποῖοι συνέστησαν Ἐπιτροπή διά νά μεταβοῦν εἰς τήν πρωτεύουσαν ἐν προκειμένω νά συναντηθοῦν μέ τόν Πρωθυπουργό τῆς Ἑλλάδος διά νά ἐκθέσουν τά παράπονά τους.

Πηγή:Ἐφημερίδα Σπρίπτ,Φύλλον 28^ης Ἰανουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

Ὕδρα,Ἰανουάριος (Τοῦ ἀνταποκριτοῦ μας)

Πρό ἡμερῶν ἐντός του ἐνταύθα κοινοτικοῦ καταστήματος καί ἐνωπίον της Ἐπιτροπῆς πρός διανομήν τῶν βοηθημάτων εἰς τός ἐνταύθα ἐγκατεστημένους δυστυχεῖς πρόσφυγας, συνέβη λυπηρόν ἐπεισόδιον, τό ὁποῖον πολύ ἐλύπησε τήν ἡμετέραν κοινωνίαν καί τοῦτο διότι αἴτιος τοῦ ἐπεισοδίου εἶναι ὁ ἐνταύθα νεαρός Εἰρηνοδικῶν Γραμματεύς. Τήν ἡμέραν τῆς διανομῆς τοῦ ἐπιδόματος τέσσαρες οἰκογένειαι προσφύγων ἀνέμενον νά λάβωσι καί αὑταί τό ἀσήμαντον ἐπίδομα τό ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει κανονίσει ὁπόταν ὁ εἰρηνοδικῶν Γραμματεύς ἤρχισε νά ὑβρίζη αὐτούς δια να τούς προτρέπη νά ἐργασθῶσιν ἀφοῦ εἶνε εἰς θέσιν αίν ά μή ἀναμένωσιν ἀπό τήν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ μάλιστα γνωρίζουσι καί διαφόρους τέχνας. Ὁ κ. ἀστυνόμος ἠθέλησε νά καθησυχάση τόν γραμματέα καί πρό πάντων νά τόν πείση ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί δέν ἤσαν ἐκεῖνοι τούς ὁποίους αὐτός ἐνόμιζεν, ἀλλά καί τόν κ. Ἀστυνόμον ὡς ἐπληροφορήθημεν,τόν διέταξε νά φροντίζη διά τά καθήκοντά του.

Λυπούμεθα ὅτι ὁ κ.Γραμματεύς εἶνε πολύ νεαρός καί δέν τοῦ ἐπιτρέπεται νά ἐξάπτεται τόσον γρήγορα,διά τοῦτο καλόν θά ἦτο ὁ κ. ἐπί τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργός νά τοῦ δώση ἕνα καλό μαθηματάκι, αίν ά τόν διδάξη πώς πρέπει νά φέρεται πρός τούς πολίτας καί μάλιστα εἰς τούς δυστυχεῖς αὐτούς πρόσφυγας οἱ ὁποῖοι χάριν τοῦ πατριωτισμοῦ ἀφήκαν τάς περιουσίας των καί τά πάντα. Πληροφορούμεθα ὅμως ὅτι ἀνεχώρησεν ἐπιτροπή ἐκ τῶν ἐνταύθα προσφύγων ὅπως παρουσιασθή ἐνωπίον του κ.Πρωθυπουργοῦ καί ἐκθέση εἰς αὐτόν τά τοῦ ἐπεισοδίου.

Δέν ἀρκεῖ δέ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί ὑποφέρουν φοβερά, διότι δυστυχῶς ἡ νῆσος μας οὔτε καλλιεργήσιμους τόπους ἔχει,οὔτε ἐργασίας διά νά ἐργασθῶσιν, ἀλλά καί αὐτό τό ἐξευτελιστικόν βοήθημα τό ὁποῖον τούς παραχωρεῖ ἡ Κυβέρνησις δέν τούς δίδεται κανονικῶς, ὁσάκις δέ γίνεται διανομή πάντοτε ἀκούονται παράπονα ἐκ μέρους τῶν προσφύγων.Ὀρθόν δέ κρίνομεν ὅπως συστήσωμεν εἰς τήν Ἐπιτροπήν ἴνα κανονίση κάπως καλίτερον τά τῆς διανομῆς καί μή ἀκουσθῶσι πλέον παράπονα προσβάλοντα ἄλλως τέ περισσότερον αὐτούς.Εἰς προσεχῆ ἀνταπόκρισιν θέλομεν ἐκτενῶς δημοσιεύση πώς διάγουν ἐνταύθα οἱ πρόσφυγες….»(Ἔφεδρος)

Τήν ἰατρικήν περίθαλψιν καί φροντίδα τῶν προσφύγων,σύμφωνα μέ τήν ἀναφορά τῆς Ἐπιτροπῆς Ὑγείας τῆς νήσου Ὕδρας, εἶχε ἀναλάβει, ὁ διοριζόμενος παρά τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως,ἐπίσης πρόσφυγας ἰατρός Γεώργιος Παραφεντίδης.Ὁ διορισμός ὅμως τοῦ συγκεκριμένου ἰατροῦ,φαίνεται πώς προκάλεσε τήν ἀντίδρασιν ἑνός ἐκ τῶν Ὑδραίων ἰατρῶν (δέν κατονομάζεται),όπως κατήγγειλε μέ νέο ἄρθρο του,ὁ ἀνταποκριτής τῆς ἐφημερίδος «Σκρίπτ».(Σ.Σ: Τό ἐπίθετό του ἰατροῦ εἰς τήν ἀνταπόκρισιν τῆς ἐφημερίδος ἀναφέρεται ὡς Παραφεγγίδης ἀντί Παραφεντίδης).

Πηγή:Ἐφημερίδα Σπρίπτ,Φύλλον 31ης Ἰανουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

«..Ὕδρα.Ἰανουάριος (Τοῦ ἀνταποκριτοῦ μᾶς) Μεταξύ των ἐκδιωχθέντων ὑπό τῶν βαρβάρων Τούρκων προσφύγων συγκαταλέγεται καί ὁ ἰατρός κ.Γ.Παραφεγγίδης ἄριστος ἐπιστήμων τόν ὁποῖον ἡ κοινωνία μᾶς ἐξετίμησε διότι πάντοτε εἶνε πρόθυμος καί δεικνύει πρός τούς ἀσθενεῖς θαυμαστήν προσοχήν.Ὡς ὅμως πληροφορούμεθα,εἰς τῶν ἐνταύθα ἰατρῶν μᾶς βλέπων ὄχι καί μέ τόσην καλήν διάθεσιν τήν πρόοδόν του,ἤρχισε τάς διαβολᾶς καί ραδιουργίας ἅς πάντοτε ἀρχίζει ὁσάκις βλέπει ἄλλον προοδεύοντα.Διά τοῦτο τοῦ συνιστῶμεν ἄν εἶνε ὀλίγον εὐλαβέστερος,ἄλλως θά εὔρωμεν εἰς τήν ἀνάγκην νά τόν ξεσκεπάσωμεν διά νά μάθη ἡ κοινωνία τῆς νήσου μᾶς ποῖος εἶνε.Συμβουλεύομεν δέ τόν κ. Παπαφεγγίδην ὄπως ἐξακολουθήση μέ τόν αὐτόν ζῆλον καί ἐπιμελείαν τό καθῆκον του, πάντοτε δέ θά μᾶς εὔρη πρόθυμους ὁπόταν μᾶς χρειασθῆ…»(Ἔφεδρος)

Ἀναφορές περί διακρίσεων κατά τῶν προσφύγων ἐν Ὕδρα

Ἡ ἄφιξις τῶν προσφύγων τῶν περιοχῶν τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης εἰς τήν Ἑλλάδα,κατά τήν διάρκεια τοῦ Πρώτου Διωγμοῦ τό 1914,ὤθησε ὡς εἰπώθηκε παραπάνω,τήν Ἑλληνικήν Κυβέρνησιν νά ἀναλάβει μέριμνα δια να θεσπίσει τήν καταβολή βοηθητικοῦ ἐπιδόματος συνολικοῦ ὕψους δέκα λεπτῶν ἀνά ἄτομο διά τήν ἐξασφάλιση τῶν βιοποριστικῶν ἀναγκῶν τους.

Εἰς τήν Ὕδραν,ὑπεύθυνη γιά τήν καταβολή τοῦ προσφυγικοῦ ἐπιδόματος ἦτο τριμελής Ἐπιτροπή,μέλη τῆς ὁποίας ἤσαν ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος τῆς νήσου Ὕδρας (Ἀντώνιος Δ.Λιγνός),ὁ Ἀστυνόμος Ὕδρας (ἀνθυπασπιτής Χωροφυλακῆς Ἀθανάσιος Κατσελίδης) καί ὁ Εἰρηνοδίκης.Ὅμως,λόγω τῆς πενιχρῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς τήν ὁποίαν εἶχαν περιέλθει οἱ πρόσφυγες ἐξαιτίας τῆς ἀπώλειας τῶν περιουσιακῶν τους στοιχείων κατά τήν διάρκεια τοῦ βίαου ἐκπατρισμοῦ τους,ἡ διανομή τοῦ ἐλάχιστου αὐτοῦ προσφυγικοῦ ἐπιδόματος δέν ἀρκοῦσε διά τήν κάλυψη τῶν ἀναγκῶν τους.Δια τον λόγον αυτόν,ὁρισμένοι ἐξ’ αὐτῶν ἐπεδίωκαν νά ἀσχοληθοῦν εἰς διάφορες ἐργασίες διά νά ἐπιτύχουν τήν βελτίωση τοῦ βιοτικοῦ τους ἐπιπέδου.

Εἰς τόν ἀντίποδα,ἡ ἐπαγγελματική ἐνασχολῆσις ὁρισμένων προσφύγων,εἶχε ὡς ἀποτελέσμα ἡ Τριμελής Ἐπιτροπῆς νά ἠρνέιτο τήν καταβολή τοῦ βοηθητικοῦ ἐπιδόματος πρός αὐτούς, μέ τό αἰτιολογικό πώς οὗτοι ἤσαν ἱκανοί πρός ἐργασίαν καί βιοπορισμόν.Ἡ ἄρνησις τῆς Ἐπιτροπῆς προκαλοῦσε ὡς ἦτο φυσικόν ἔνταση εἰς τούς κόλπους τῶν προσφύγων,οἱ ὁποῖοι ἐξέφραζαν ἐντόνως τά παράπονά τους θεωρώντας πώς ἀδίκως ἐστεροῦντο τήν καταβολή τοῦ ἐπιδόματος.

Ὁ Ὑδραῖος ἀνταποκριτής τῆς ἐφημερίδος «Σκρίπτ» (ὑπογράφει χρησιμοποιώντας τό ψευδώνυμο «Ἔφεδρος») κατέγραψε πρῶτος τα προβλήματα πού ἀντιμετώπιζαν οἱ πρόσφυγες εἰς τό φύλλο τῆς 28ης Ἰανουαρίου 1915. Ἐπανερχόμενος μέ νέα ἀνταπόκρισή του,εἰς τό φύλλον τῆς 22ας Φεβρουαρίου 1915 ,συγκεκριμενοποιεῖ τίς καταγγελίες τού εἰς τήν περίπτωση μιᾶς νεαρᾶς κορασίδας,ἡ ὁποία ἁμά τή ἀφίξει τῆς ἐν τῇ νήσω,ἀσχολήθη ὡς ὑπηρέτρια εἰς τήν οἰκίαν τοῦ Ἀστυνόμου Ὕδρας,διά διάστημα ἑνός πενταμήνου,ἐωσότου ἀσθένησε βαρέως,μέ κίνδυνο νά ἀπωλέση τήν ζωή της.Κατόπιν ἰατρικῶν ἐξετάσεων, ἐσυστήθη εἰς τήν νεαράν νά ἀποφύγη οἱανδήποτε ἐξαντλητικήν ἐργασίαν ἕνεκα τῆς βεβαρημένης καταστάσεώς της.Ὅμως,ἡ προτέρα ἐπαγγελματική ἐνασχόληση τῆς νεαρῆς προσφυγοπούλας,ὤθησε τήν Τριμελῆ Ἐπιτροπή εἰς τήν ἀπόφαση νά μήν τῆς καταβάλλει τελικῶς τό βοηθητικό ἐπίδομα’ ἐπίδομα τό ὁποῖο ἐλάμβανε κατά τήν διάρκεια πού αυτή ἀπασχολεῖτο ὡς ὑπηρέτρια προτοῦ ἀσθενήση.

Εἰς τόν ἐπίλογο τῆς ἀνταποκρίσεώς του,ὁ συντάκτης τοῦ ἄρθρου καλεῖ τόν Πρόεδρο τῆς Ἐπιτροπῆς καί Πρόεδρο τῆς Κοινότητος Ὕδρας νά ἀναλάβει δράση διά νά ἐπιλύσει τά προβλήματα καί τίς στρεβλώσεις πού εἶχαν προκύψει εἰς τήν καταβολή τοῦ ἐπιδόματος, διετυπώνοντας τήν βαρύτατη καταγγελία,ἡ ὁποία ἦτο καί κοινή πεποίθησις καί διαπίστωσις εἰς τίς τάξεις τῶν προσφύγων,πώς ἡ καταβολή τοῦ ἐπιδόματος χορηγεῖτο ἐπιλεκτικῶς εἰς ἡμετέρους.

Ἡ μομφή ἐπιρρίπτετο κυρίως εἰς τόν Γραμματέα τῆς Κοινότητος τῆς νήσου Ὕδρας,καί ὄχι εἰς τόν Πρόεδρό της,διά πλημμέλη ἄσκηση τῶν καθηκόντων του,διότι ὄφειλε ὡς Γραμματεύς νά ἐνημερώνει τά λοιπά μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς διά τήν πραγματικήν κατάστασιν τῶν προσφύγων.

Πηγή:Ἐφημερίδα Σπρίπτ,Φύλλον 22ας Φεβρουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

«..Ὕδρα,Φεβρουάριος (Τοῦ ἀνταποκριτοῦ μᾶς) Ὅπως καί ἄλλωστε ἐγράψαμεν ὅτι ὁπόταν γίνεται ἡ διανομή τοῦ Κυβερνητικοῦ βοηθήματος εἰς τούς δυστυχεῖς πρόσφυγας,πάντοτε ἀκούονται παράπονα ἐκ μέρους αὐτῶν, διά τῆς σημερινῆς δέ ἀνταποκρίσεως μᾶς ἐρχόμεθα ν’ἀποδείξωμεν αὐτά.Τήν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ἐγένετο ἡ διανομή τῶν ἀποσταλέντων βοηθημάτων ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς,ἀπαρτιζομένης ὡς πάντες γνωρίζομεν ἀπό τόν κ. Εἰρηνοδίκην,τόν κ.Πρόεδρον τῆς Κοινότητος καί τόν κ.Ἀστυνόμον. Καί κατά τήν διανομήν αὐτήν παρουσιάσθη σάν τ’αὐτά ἐμπόδια ἠκούσθησαν παράπονα’παράπονα ὅμως δίκαια καί τά ὁποῖα οὐδείς λαμβάνει ὑπ’ὄψει του, προσβάλλον τάαδε αὐτούς τούς ἰδίους.Ἀκούσατε καί σχηματίσατε ἰδέαν ἄν ἔχωμεν δίκαιον νά προβαίνωμεν εἰς τήν δημοσίευσιν διά τοῦ τύπου, ἀφοῦ ἀφέθησαν οἱ δυστυχεῖς εἰς τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

Ἅμα τή ἐγκαταστάσει τῶν ἐνταύθα, ὁ κ.Ἀστυνόμος προσέλαβεν ὡς ὑπηρέτριαν τοῦ μίαν κόρην πρόσφυγα,ὑπηρετήσασαν παρά τήν οἰκία τοῦ ἐπί πέντε ὁλόκληρους μήνας.

Πρό καιροῦ ἡ κόρη ἠσθένησε σοβαρῶς καί παρ’ὀλίγον ν’ἀπέθνησκεν ὡς τοῦτο ἐβεβαίωσαν οἱ ἐπισκεφθέντες αὐτήν ἰατροί.

Μετά τήν ἀνάρρωσιν τῆς ἐσυμβουλεύθη παρά τῶν ἰατρῶ νά μήν ἀναλάβη ὑπηρεσίαν κοπιώδη καθ’ὅσον εἶνε πολύ ἐξηντλημένη καί δυνατόν τ’ἀποτελέσματά της νά μήν εἶνε εὐχάριστα.Ἡ τοιαύτη βεβαίωσις τῶν ἰατρῶν τήν ἠνάγκασε νά μένη ἐν τῇ οἰκία της ἡ δυστυχής καί ἄνευ ἐργασίας,ν’ἀναμένη δέ τά δέκα λεπτά ἅ ἡ Κυβέρνησις τούς ἔχει κανονίση δί’ἕκαστον ἄτομον.Τήν ἡμέραν ὅμως πού παρουσιάσθη αὐτή νά λάβη τό βοήθημά της ἐδήλωθη εἰς αὐτήν ὅτι δέν δικαιοῦται βοηθήματος καθ’ ὅσον τυγχάνει ὑπηρέτρια ἐν τῇ οἰκία ἐμπόρου συμπολίτου μας.Κατάπληκτος ἡ δυστυχής ἤκουσε τήν δήλωσιν αὐτήν τῆς ἐπιτροπῆς,ἀναχωρήσασα ἄπρακτος καί μέ τήν σκέψιν νά εὔρη ἐργασίαν,διότι ἄλλως θ’ ἀποθάνη τῆς πείνης.

Τώρα τό ζήτημα εἶνε τό ἑξῆς.Ἐπί πέντε μήνας πού διετέλει ὑπηρέτρια παρά τή οἰκία τοῦ κ. Ἀστυνόμου ἐδικαιοῦτο τοῦ βοηθήματος λαμβάνουσα τοῦτο μάλιστα πρώτη,ἀφ’ ἧς ὅμως ἡμέρας ἐδήλωσεν εἰς αὐτόν ὅτι λόγω ὑγείας δέν τῆς ἐπιτρέπουν ν’ἀναλάβη καί πάλιν τήν πρώτην της ὑπηρεσίαν,κόπτεται τό βοήθημα.

Ἀποροῦμεν,μά τόν Θεον,τι εἴδους ἀποφάσεις εἶνε αὑταί.Κύριε ρασοφόρε ἀναποκριτά,μήπως νομίζεις καί αὐτό συκοφαντίαν;Ἀφοῦ ἐπιθυμεῖς νά προστατεύης τά τοπικά μας συμφέροντα διατί δέν ἀναγράφεις τό ζήτημα τοῦτο αίν ά ἐκθέσεις τήν καθαράν ἀλλά πικρᾶν πάντοτε ἀλήθειαν.Μήπως φοβᾶσαι; Προτιμᾶς λοιπόν νά ἀδικοῦνται τά δυστυχῆ αὐτά πλάσματα καί ἀφοῦ ἔχεις γνῶσιν τοῦ πράγματος νά ἀδιαφορῆς; Ἤ μήπως πρόκειται νά πολιτευθῆς προσεχῶς καί θέλεις τούς ψηφοφόρους σου νά μή τούς πικράνης;

Ἔχομεν πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρός μας θά θελήση νά φέρη τό ζήτημα εἰς πρώτην συνεδρίασιν ἐνώπιόν της ἐπιτροπῆς αίν ά δοθῶσιν εἰς τήν δυστυχῆ αὐτήν κόρην τά κρατηθέντα χρήματα.Ἀφοῦ δέ ἐλήφθη μέτρον ὅπως εἰς τούς ἐργαζομένους μή παραχωρῆται βοήθημα νά γείνη γενικόν,ὄχι ἄλλοι νά λαμβάνουν καί ἄλλοι ἐπειδή περιῆλθον εἰς δυσμένειαν νά ἐκδιώκωνται.Μᾶς ἀνέφερον ὅτι ἐνῶ ἐδόθη σημείωμα διά πρόσωπα ἐργαζόμενα ἐν τούτοις ἐδόθη τό βοήθημα,πώς συμβαίνει τό τοιοῦτον ἀποροῦμεν.

Καλόν θά ἦτο ὁ κ.γραμματεύς τῆς ἡμετέρας κοινότητος,ὁ ὁποῖος εἶνε εἰς θέσιν νά γνωρίζη τά πράγματα,νά εἰσηγῆται εἰς τόν κ.Πρόεδρον μᾶς τά ζητήματα,οὕτως ὥστε ὅταν συνεδριάζουν νά ἀναπτύσση τό ζήτημα διά ν’ἀποδειχθῆ ἡ ἀλήθεια καί μή συμβαίνουν ἔκτροπα προσβάλοντα τήν ἀξιοπρέπειαν τοῦ σεβαστοῦ μας Προέδρου.Κύριε Θεοφίλου ἀναλάβατε ὑμεῖς τουλάχιστον τήν προστασίαν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων,ὁ ὁποῖος εἶσθε εἰς θέσιν ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας σας νά γνωρίζετε πᾶν ζήτημα σχετικόν μέ τούς πρόσφυγας..»(Ἔφεδρος)

Ἀντεγκλήσεις μεταξύ των ἀνταποκριτῶν τῶν ἐφημερίδων «Σκρίπτ» καί «Πρωϊνη» ἐξ’ ἀφορμῆς τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος ἐν Ὕδρα και ἡ πολιτική ἐκμετάλλευσίς του.

Τά δημοσιεύματα τοῦ ἀνταποκριτοῦ τῆς ἐφημερίδος «Σκρίπτ» εἰς τήν Ὕδραν, προκάλεσαν τήν ἀντίδρασιν τοῦ ἀντιστοίχου ἀνταποκριτοῦ τῆς ἐφημερίδος «Πρωϊνῆ»,ὁ ὁποῖος διά τῆς πένας τούς κατηγόρησε τόν ἀρθρογράφο «Ἔφεδρο» πώς διά τῆς γραφῆς τοῦ κατηγοροῦσε καί σπίλωνε ἀδικώς σεβάστες προσωπικότητες τῆς Ὑδραϊκῆς κοινωνίας ,ὁρμώμενος ἀπό τά προβλήματα πού ἀντιμετώπιζαν οἱ πρόσφυγες ἐν Ὕδρα κατά τήν διαδικασία διανομῆς τοῦ βοηθητικοῦ ἐπιδόματος.

Ἡ φαινομενική σύγκρουσις μεταξύ των δύο ἀνταποκριτῶν τῶν ἐφημερίδων μέ φόντο τό προσφυγικό,τῆς φιλοβασιλικῆς ἐφημερίδος «Σκρίπτ» εἰς τήν ὁποίαν ἀρθρογραφοῦσε ὁ «Ἔφεδρος» καί τῆς Φιλοβενιζελικῆς ἐφημερίδος «Πρωϊνῆ» τοῦ Ὑδραίου Πέτρου Γιάνναρου ἐκδότου της ἐφημερίδος καί πολιτευτού τῆς βενιζελικῆς παρατάξεως,ὑποδηλώνει ἐμμέσως τήν ταραχώδη πολιτική κατάσταση εἰς τήν ὁποίαν εὐρίσκετο ἡ χώρα.Εἰς τίς ἀρχές τοῦ 1915 ὁρκισθῆκε ἡ Ἀνορθωτική Κυβέρνησις τοῦ Δημήτριου Γούναρη,μετά τήν παραίτηση τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου λόγω πολιτικῶν διαφορῶν εἰς τά θέματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας μέ τόν Βασιλέα Κωνσταντῖνο τόν Α΄.

Σημείωσις: Ἐλλείψη περαιτέρω πηγῶν,δέν δύναται νά διαπιστωθεῖ ἡ ὀρθότητα τῶν καταγγελομένων τῶν δύο πλευρῶν.

Πηγή:Ἐφημερίδα Σπρίπτ,Φύλλον 27ης Φεβρουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

«..Ὕδρα,Φεβρουάριος (Τοῦ ἀνταποκριτοῦ μας).Μετ’ ἀπορίας μεγάλης ἀνέγνομεν τά ἐν τῇ φιλτάτη «Πρωϊνή» δημοσιευθέντα παρά τοῦ ἐνταύθα διαμένοντος μονίμου ἀνταποκριτοῦ της.Καί πρώτον θέλομεν ἐξετάσει διά ποῖον λόγον ὁ κ. ἀνταποκριτής,ἐνῶ εἶνε ξένος ἐντελῶς πρός τόν τόπον,καί ἀγνοεῖ βεβαίως τό ἠθικόν ἑκάστου συμπολίτου μας, πώς αὐτός εὑρέθη πρόθυμος νά σπεύση ν’ἀπαντήση καί νά μᾶς κατηγορήση ὅτι διά τῶν δημοσιευθεισῶν ἀνταποκρίσεων μᾶς ἠθέλομεν νά συκοφαντήσωμεν σεβαστά ἐν τῇ νήσω μᾶς πρόσωπα.

Δηλῶ ἐπισήμως εἰς τόν κ.ἀνταποκριτήν ὅτι ἐξ’ὅσων ἐγώ ἐδημοσίευσα μέχρι σήμερον εἰς τό «Σκρίπτ» ἅς διαψευσθῆ τά ἐλάχιστον καί τότε θά εἶμαι προθυμος νά ζητήσω συγγνώμην ἀπό τά σεβαστά πρόσωπα διά τά γραφέντα,ἀλλά μέ τήν ὑποχρέωσιν εἰς τήν δημοσιευθησομένην ἀνταπόκρισιν νά τεθῆ τό ὄνομά του τό πραγματικόν,ὅπως θά πράξω ἐγώ εἰς μελλούσας ἀνταποκρίσεις,διά νά μάθη ὁ κ. ἀνταποκριτής ὅτι, ὅτι γράφω στηρίζωμαι ἐπί γεγονότων ἀληθεστάτων,καί εἶμαι εἰς θέσιν πολύ σοβαρώτερα ζητήματα νά δημοσιεύσω, ὥστε νά πεισθῆ ὁ κ.ἀνταποκριτής ὅτι ἡ ἰδέα πού ἐσχημάτισε διά τά σεβαστά πρόσωπα εἶνε ἐσφαλμένη.Ἔχωμεν δέ εἰς χείρας μᾶς ἐπίσημα ἔγγραφα που πιστοποιοῦν τήν δράσιν ἑνός ἑκάστου ἐξ ‘ὅσων ἐκατηγορήσαμεν.

Πῶς λοιπόν αὐτός εὑρέθη τόσον πρόθυμος νά μᾶς ἐξυβρίση διά φράσεων μή ἐπιτρεπόμενων εἰς ἄνθρωπον περιβεβλημένον μάλιστα τό μοναχικό ἔνδυμα,διότι ἄν ὁ κ. ἀνταποκριτής θέλει ν’ἀρχισωμεν ἀγώνα πρέπει ἤ νά παραιτηθῆ τῆς θέσεως ἥν κατέχει,διότι δέν πιστεύω ν’ἀγνοῆ ὅτι ἀπαγορεύεται εἰς τούς δημοσίους ὑπαλλήλους νά δημοσιογραφοῦν ἤ νά λάβη τήν ἄδειαν τῆς Α.Σ διότι καθό καλόγηρος θά ἐξαρτᾶται βεβαίως παρ’αὐτοῦ.

Νομίζομεν ὅτι ὁ προϊστάμενος τοῦ εἶνε συμπολίτης μας καί εἶχε δικαιώματα νά μᾶς ἐλένξη διά τήν ἀνακρίβειαν τῶν δημοσιευθέντων,ἐπειδή ὅμως εἶνε γνήσιος Ὑδραῖος καί γνωρίζει ὅτι τά γραφέντα εἶνε ἀληθέστατα δέν προέβη,πώς λοιπόν αὐτός θέλει νά μᾶς ἀνακατεύεται εἰς τοπικά ζητήματα καί δέν κοιτάει τήν δουλίτσα του,πού εὑρέθη ἡ περίστασις νά οἰκονομηθῆ ὑπό τῆς ἀνορθωτικῆς Κυβερνήσεως.Ἀποροῦμεν δέ πώς ὑβρίζει ἀνθρώπους τούς ὁποίους ἀγνοεῖ ἐντελῶς καί δηλώνει ὅτι θά μᾶς ξεσκεπάση διότι εἶνε εἰς θέσιν. Εὐτυχῶς δέν φοροῦμεν ράσα διά νά ἔχωμεν τοιοῦτον φόβον,αὐτός ἄν θέλει εἴμεθα πρόθυμοι νά τόν ξεσκεπάσωμεν διά νά καμαρώση ὁ ἀνορθωτικός Ὑπουργός τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καί τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ὅτι οἱ νεοδιορισθέντες ἐπί τῆς Ὑπουργίας τοῦ ὑπάλληλοι ἔχουν δικαιώματα νά δημοσιογραφοῦν καί νά ἐπεμβαίνουν εἰς τά τοπικά ζητήματα.Ἐν τέλει τοῦ κάμνωμεν γνωστόν καί τόν συμβουλέυομεν ὅτι ὅταν ἑτοιμάζει τά σχέδια τῶν ἀνταποκρίσεών του νά μή τά ρίπτη ὁπουδήποτε,διότι κατά σατανικήν σύμπτωσίν μου ἐνεχείρησαν ἕνα τεμάχιον τῆς ἀνταποκρίσεώς του ἑτοιμασθείσης ἐπί σχεδίου καί τό ὁποῖον θέλω χρησιμοποιήσει ὅποτε μοί χρειασθῆ,διά νά τοῦ μάθω τόν χορόν «πώς τό τρίβουν τό πιπέρι τοῦ διαβόλου οἱ καλογέροι»…»(Ἔφεδρος)

Ἡ οἰκονομική ὕφεσις τῆς νήσου Ὕδρας,αἰτία φυγῆς τῶν προσφύγων τῆς Θράκης

Τό πῶς ἐλήφθη ἐπισήμως ἡ πολιτική ἀποφάσις ἐκ μέρους τῶν κρατικῶν ἀρχῶν νά ἀποσταλλοῦν πρόσφυγες εκ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης εἰς τήν Ὕδραν εἶναι ἄγνωστον. Πιθανότατα ὁ ἀριθμός τῶν Ἑλλήνων προσφύγων κατανεμήθηκε μέ ποσόστωση εἷς τίς διάφορες πόλεις καί νήσους τῆς ἐλεύθερης Ἑλλάδος.Πάντως,οὔτε εἰς τίς ἐπίσημες ἀναφορές τοῦ ἁρμόδιου Ὑπουργείου Περιθάλψεως ,ὄυτε εἰς τήν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς Περιθάλψεως τῆς νήσου Ὕδρας,αναγράφεται πώς κατέληξαν τελικώς εἰς τήν Ὕδραν. Ὁμοίως, οὔτε εἰς τίς ἀνταποκρίσεις τῆς ἐφημερίδος «Σκρίπτ» ἀναφέρεται κάτι σχετικό.

Τό μόνο βέβαιο ἦτο πώς ἡ νῆσος Ὕδρα,τήν δεδομένη χρονική περίοδο ἐμαστίζετο ἀπό βαρύτατη οἰκονομική ὕφεση λόγω τῆς στάσεως ἐμπορίου εἰς τόν κλάδον τῆς σπογγαλιείας καί κατά συνέπεια δέν διέθετε εἰς τόν κοινωνικόν ἱστό της,τις κατάλληλες ὑποδομές νά ἀπορροφήσει τίς προσφυγικές ροές τῶν Ἑλλήνων τῆς Θράκης.

Χαρακτηριστική εἶναι ἡ ἀναφορά τῆς 6ης Φεβρουαρίου 1915, τῆς ἐφημερίδος «Σκρίπτ» διά τήν ἔλλειψιν σίτου,ἡ ὁποία ἐπαρατηρεῖτο εἰς τήν νῆσον, καθ’ὅτι οἱ ἀποθῆκες τῶν ἐμπόρων Στρουμπούλη καί Πινότση εἶχαν στερέψει παντελῶς.

Πηγή:Ἐφημερίδα Σπρίπτ,Φύλλον 6^ης Φεβρουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

«…Ἐλλεῖψις σίτου,Ὕδρα 3 Φεβρουαρίου (Ἐκτάκτου ἀνταποκριτοῦ μας).Εὐχῆς ἔργον θά ἦτο ἴνα ἔλθη εἰς τήν νῆσον μᾶς ἐν πλοῖον σίτου καθόσον αἵ ἐνταύθα ἀποθῆκαι τῶν σιτεμπόρων Στρουμπούλη καί Πινότση εἶνε κεναί καί τούτου ἕνεκεν ἡ πόλις μᾶς ἤρχισε νά αἰσθάνεται τήν ἔλλειψιν ταύτην..» (Θ.Μ.Τ)

Ἡ δεύτερη κύρια αἰτία φυγῆς τῶν προσφυγῶν ἐκ τῆς νήσου Ὕδρας,ἦτο ἡ τραχιά φύση τῶν θαλασσίων ἐπαγγελμάτων πού συσχετίζοντο κυρίως μέ τόν κλάδο τῆς σπογγαλιευτικῆς βιομηχανίας.Συγκεκριμένα,ἐν ἔτει 1919,ἡ Ὑπηρεσία Περιθάλψεως τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς καταγράφοντας,εἰς τήν ἐτήσιαν ἀναφορά της πρός τό Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως,τήν κατάστασιν πού ἐπικρατοῦσε εἰς τόν τομέα τῆς ἐργασιακῆς ἀπασχόλησης τῶν προσφύγων, ἀναφέρει πώς τό πρότερο βιοτικό καί οἰκονομικό ἐπίπεδο διαβίωσης τῶν περισσοτέρων ἐξ αὐτῶν δέν τούς ἐπέτρεπε νά ἐργασθοῦν εἰς τόν σπογγαλιευτικόν στόλον τῆς νήσου.

Πηγή:Ἡ περίθαλψις τῶν προσφύγων 1917-1920 : Δυτική Θράκη, Ἀνατολική Θράκη, Μικρά Ἀσία Βόρειος Ἤπειρος,Ἀνατολ.Μακεδονία,Νότιος Ρωσία,Πόντος,Ρουμανία, Δωδεκάνησσα. Ἐν Ἀθήναις: Ἐκ τοῦ Τυπογραφείου Κώνστ. Ι. Θεοδωροπούλου, 1920 (σελ.100-101)

«Πειραιεύς.Ἀπόσπασμα τῆς ἐκθέσεως τῆς Ὑπηρεσίας Πειραιῶς.Κεφάλαιον Δ΄.Ἐργασία

…Ἀρκετοί παραμένουν εἰσέτι ἄεργοι καί δή ἐκ τῶν ἐκ Ρωσσίας προσφύγων λόγω τοῦ ὀλιγοχρόνου της ἐν Πειραιεῖ ἐγκαταστάσεως αὐτῶν εἴτε δίοτι δέν δύνανται νά ὑποβάλλωνται εἰς βαρείαν καί πολύωρον κοπιώδη ἐργασίαν ὡς ζήσαντες ὑπό ἄλλους χρηματολογικούς ὅρους καί ἄλλας τυπικᾶς συνθήκας,τοῦτο παρετηρήθη καί εἰς τούς πρόσφυγας τούς ἐγκατασταθέντες ἐν Αἰγίνη,Ὕδρα καί Σπέτσαις…»

Ὕδρα 1919.Δεύτερο κύμα Προσφύγων (Νότια Ρωσσία) ἐν τῇ νήσω Ὕδρα.

Τέσσερα ἔτη μετά τό πρῶτο κύμα προσφυγῶν ἐκ τῶν περιοχῶν τῆς Θράκης,κατέφθασαν διά τοῦ ἀτμοπλοίου «Πατρίς» τήν 9ην Ἀπριλίου 1919,Ἕλληνες πρόσφυγες ἐκ τῶν περιοχῶν τῆς Ρωσσίας.Ὁ συνολικός ἀριθμός τῶν νέων προσφύγων ἀνῆλθε εἰς τούς τετρακόσιους πεντήκοντα ἕξι.Ἀρχικῶς,ὅπως καί κατά τό πρῶτο προσφυγικό κύμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Θράκης, ἡ Ἐπιτροπή Περιθάλψεως τῆς νήσου Ὕδρας κατανέμεινε τούς πρόσφυγες εἰς τριάκοντα πέντε οἰκίες ἐντός της πόλεως τῆς νήσου,ἐνῶ παρά τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου χορηγήθηκαν βοηθητικά ἐπιδόματα διά τήν σίτισιν καί τήν στέγασιν τῶν προσφύγων.

Τήν ἰατρική περίθαλψη τῶν προσφύγων ἀνέλαβε ὁ Ὑδραῖος ἰατρός καί Πρόεδρος τῆς Κοινότητος τῆς νήσου Ὕδρας Ἀντώνιος Δ.Λιγνός,ἐνῶ τό Ἑλληνικό κράτος ἔλαβε τήν μέριμνα νά χορηγήσει ἐπίδομα εἰς ἕν ἱερέα διά τήν τέλεσιν τῶν θρησκευτικῶν καθηκόντων τῶν προσφύγων.

Ἀπό τό δεύτερο κύμα προσφύγων παρέμειναν τελικῶς εἰς τήν Ὕδραν διακόσιοι εἴκοσι τρεῖς πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι διέμεναν πλέον εἰς εἰκοσί μία οἰκίες τῆς πόλεως.

«…Διά τοῦ ἀτμοπλοίου «Πατρίς» καταπλεύσαντος ἐνταύθα τήν 9ην Ἀπριλίου 1919 ἀπεβιβάσθησαν ἐνταύθα 442 πρόσφυγες ἐκ Ρωσσίας,μετά παρέλευσιν ὀλίγων ἡμερῶν ἀφίχθησαν καί ἕτεροι 14 πρόσφυγες ἐκ Ρωσσίας ἐν ὄλω 456 πρόσφυγες,οἵτινες ἐγκατεστάθησαν παρά τῆς ἄνω Ἐπιτροπῆς ἐντός της πόλεως Ὕδρας,εἰς τριάκοντα πέντε (35) οἰκίας ἐπιταχθείσας παρά τοῦ Δημοσίου,δί’ἅς πληρώνεται τό κανονισθέν μίσθωμα,εἰς τούς ἐν λόγω πρόσφυγας παρέχεται καθημερινῶς συσσίτιον,ἄρτος,καί μηνιαῖον ἐπίδομα,ἰατρική περίθαλψις παρεχομένη παρά τοῦ ἐνταύθα ἰατροῦ Ἀντωνίου Λιγνοῦ διορισθέντος πρός τοῦτο ἐκ μέρους τού Σου Ὑπουργείου,ὤ καί φάρμακα.

Ἐκ τῶν ἐν λόγω προσφύγων παλιννόστησαν ἐν Ρωσσία περί τούς 176,ἐγκατεστάθησαν περί τούς 46 εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος,ἕνδεκα (11) ἀπεβίωσαν,καί 28 ἐστρατεύθησαν, παραμένουσι δέ σήμερον ἐνταύθα συμπεριλαμβανομένων καί τῶν 28 στρατευθέντων διακόσιοι εἴκοσι τρεῖς (223) πρόσφυγες,δί’οὖς χρησιμοποιοῦνται περί τάς 21 οἰκίαι.

Παρέχεται δέ εἰδικόν ἐπίδομα εἰς ἕνα Ἱερέα ἐκ δραχμῶν τριάκοντα (30) μηνιαίως…»

Σύμφωνα δέ,μέ τό ἀπόσπασμα τῆς ἐκθέσεως τῆς Ὑπηρεσίας Περιθάλψεως Πειραιῶς,τό πρῶτο τετράμηνό του 1919 (ἕως τόν Ἀπρίλιον) μετακινήθηκε ἐκ τοῦ Πειραιῶς μία ἀκόμη οἰκογένεια προσφύγων εἰς τήν νῆσον Ὕδραν.Ἡ συγκεκριμένη οἰκογένεια συγκαταλέγετο εἷς της οἰκογένειες πού ἐκδιώχθηκαν ἀπό τίς περιφέρειες τῆς Βουλγαρίας καί τῆς Τουρκίας. (σελ 91)

Βάσει τῶν ἐπίσημων στατιστικῶν στοιχείων τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως,ἐν συνόλω κατέφυγαν εἰς τήν Ἑλληνικήν Ἐπικράτεια ἐννιά χιλιάδες δεκαπέντε Ἕλληνες πρόσφυγες, συνεπεία τοῦ Ρωσσοτουρκικοῦ πολέμου(1917-1918),τοῦ Ρωσσικοῦ Ἐμφυλίου πολέμου πού ἀκολούθησε μετά τήν ἑδραίωση τοῦ κινήματος τῶν Μπολσεβίκων, ἀλλά καί τῶν διωγμῶν πού ὑπέστησαν οἱ Ἑλληνικοί πληθυσμοί τῆς χερσονήσου τῆς Κριμαίας,ἐκ τῶν ὑποστηρικτῶν τοῦ κινήματος τῶν Μπολσεβίκων,ἕνεκα τῆς στρατιωτικῆς συμμέτοχης τριῶν μεραρχιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ εἰς τήν Ἐκστρατεία τῆς Κριμαίας ἤ Μεσημβρινῆς Ρωσίας (1918-1919), εἰς τό πλευρό τῆς Γαλλίας,μέλους τῆς συμμαχίας τῆς Ἀντάντ, κατόπιν ἀποφάσεως (Ἰούνιος 1918) τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου .Εἰς τήν Ὕδραν κατεγράφησαν ἑκατόν ἐννενήκοντα ἕξι ἄτομα.Βέβαια, ἡ Ἐπιτροπή Περιθάλψεως Ὕδρας εἰς τήν ἔκθεσίν της, ἀνέφερε πώς ἐν τέλει παρέμειναν συνολικῶς διακόσια εἴκοσι τρία ἄτομα.

Πηγή: Βιβλίον:Τό ἔργον τῆς ἑλληνικῆς περιθάλψεως ὑπό Μιχ. Χρ. Αἰλιανού. Ἐν Ἀθήναις Ἐκδόσις Γραφείου Τύπου Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, 1921 (σέλ 58)

«…Συνεπεία τοῦ Μπολσεβικοῦ διωγμοῦ,κατά τόν Ἀπρίλιο τοῦ 1919,ἐξετοπίσθη μέρος τῶν ἐν Νοτίω Ρωσία ἀπό τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ πολέμου καί ἐντεῦθεν ἐγκατεστημένων Ἑλλήνων, οἵτινες κατέφυγον εἰς Ἑλλάδα.Ὁ ἀριθμός τούτων ἀνῆλθεν εἰς 9.015, ἐνεκατεστάθησαν δέ εἰς τά κάτωθι μέρη:

Διοικητικαί Περιφέρειαι	Ἄτομα

Σύρος	366
Πράβιον	99
Χίος	300
Πειραιεύς	2.608
Ἴμβρος	5
Λήμνος	95
Ναύπλιον	12
Αἴγινα	277
Ἀθῆναι	426
Κεφαλληνία	140
Τρίκαλα	320
Βόλος	1.153
Μυτιλήνη	251
Θεσσαλονίκη	1.473
Ὕδρα	196
Λαύριον	858
Σπέτσαι	436

Σύνολον	9015

Τρίτη Περίοδος περιθάλψεως τῶν προσφύγων ἐν Ἑλλάδι.Δράσις τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως

Οἱ ἀφίξεις τῶν προσφύγων τῶν περιοχῶν τῆς Νότιας Ρωσσίας ἀλλά καί ἡ διόγκωση τῶν προσφυγικῶν ροῶν τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν ἀπό τίς γειτνιάζουζες τῆς νῦν Ἑλληνικῆς Ἐπικράτειας περιοχές,(Θράκη,Βαλκάνια,Νότια Ρωσσία,Μικρά Ἀσία)ὤθησαν τήν Ἑλληνική Κυβέρνηση νά ἱδρύση τό Ὑπουργεῖο Περιθάλψεως,τό ὁποῖο προέβη εἰς τήν ὀργάνωσιν καί τόν συντονισμόν παροχῶν ἰατρικῆς καί φαρμακευτικῆς περιθάλψεως εἰς τούς πρόσφυγες, καταβολῆς βοηθητικῶν ἐπιδομάτων,ἀλλά καί διοργανώσεως καθημερινῶν συσσιτίων διά τήν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν μέσω τοῦ Πατριωτικοῦ Ἱδρύματος.

«..Τρίτη περίοδος (Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως)

Ἡ Τρίτη περίοδος σημειοί τήν πλήρην ἐξέλιξιν τῆς περιθάλψεως ἐν Ἑλλάδι,διά τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως γενομένης διά Διατάγματος τῆς 8ης Ἰουλίου 1917.Τό χαρακτηριστικόν εἶναι,ὅτι ἡ περίθαλψις προσέλαβεν ἐξαιρετικήν πλέον ἔκτασιν, ἀνατεθείσης εἰς τήν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως καί τῆς μερίμνης περί τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐφέδρων καί θυμάτων πολέμυο,εἴτα δέ καί τῆς περιθάλψεως πάσης ἄλλης κατηγορίας προσφύγων εἰς τούς παντοειδεῖς πρόσφυγας,ἰδρύθησαν ὑπηρεσίαι ἐν Θεσσαλονίκη,Ἀθήναις,Πειραιεῖ,Βόλω,Λέσβω,Χίω,Σάμω,Κρήτη,Λαυρείω,κλπ.

Πλήν τῆς Μακεδονίας,τήν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀνέλαβον εἰς τά ἄλλα μέρη οἱ Γενικοί Διοικηταί καί Νομάρχαι,βοηθούμενοι καί ὑπό τῶν ἐκασταχου ἐπιτροπῶν περιθάλψεως.Ἡ περίθαλψις συνίστατο εἰς τήν,πλήν τῶν ἄλλων,παροχήν ἐπιδόματος ἐκ 30 λεπτῶν ἡμερησίως διά τά μεμονωμένα ἄτομα,διά τάς οἰκογένειας δέ 30 λεπτῶν ἡμερησίως διά τό πρώτον μέλος,25 λεπτῶν διά τό δεύτερον καί 20 λεπτῶν δί’ἕκαστον μέλος πέρας τῶν τριῶν.Φυσικῶ τῷ λόγω,τό ἐπίδομα τοῦτο παρείχετο εἰς πρόσφυγας ἀπόρους καί οὔχι εἰς ἐργαζόμενους καί κερδίζοντάς τα πρός τό ζῆν.

Παρεκτός τῶν ἐπιδομάτων αὐτῶν,ἀναφέρομεν ὅτι ἰδρύθησαν συσσίτια ἐν Ἀθήναις,Πειραιεῖ, Θεσσαλονίκη,Μυτιλήνη,Χίω,Σάμω,εἴτα δέ μετά τήν κάθοδον τῶν ἐκ Ρωσσίας προσφύγων, ἰδρύθησαν καί ἕτερα ἐν Βόλω,Αἰγίνη,Ὕδρα,Σπέτσαις,Λαυρείω,Ἀργοστολίω,Κρήτη,Σμύρνη, Ἀνατολική Μακεδονία καί ἀλλαχοῦ….»

«…Συσσίτιον

Τό ἄρθρον 5 τοῦ ἀπό 8 Ἰουλίου 1917 Ν.Δ τοῦ κυρωθέντος διά Νόμου 752 «περί τῆς περιθάλψες τῶν προσφύγων» ἔλεγε: «Δία τήν διατροφήν τῶν προσφύγων χορηγεῖται χρηματικόν ἐπίδομα ἤ τροφή ἐκ συσσιτίου,ἐπί τούτω συνιστωμένου ἤ διά γενικωτέραν ἀνάγκην λειτουργοῦντος,εἴτε καί ἀμφότερα.

Ἡ ὑπηρεσία ἔχουσα ὑπ’ὄψει τῆς τήν λόγω τῆς πολεμικῆς περιόδου ἀκρίβειαν τῶν τροφίμων καί τήν δυσκολία τῶν προσφύγων,ὅπως ἀνταποκρίνωνται εἰς τάς βιωτικᾶς τῶν ἀναγκας παρέσχεν ἀμφότερα,ἤτοι καί τό χρηματικόν ἐπίδομα καί συσσίτιον.Διά τοῦ Πατριωτικοῦ Ἱδρύματος ἴδρυσεν ἐν Ἀθήναις,Πειραιεῖ καί πλείσταις ἄλλαις πόλεσι συσσίτια διά τήν γενικωτέραν ἀνάγκην τοῦ λαοῦ λειτουργοῦντα,εἰς ἅ περιελήφθησαν καί οἱ πρόσφυγες. Εἰς τά συσσίτια ταῦτα ἀνέλαβε νά πληρώνη τό Ὑπουργεῖον ἑκάστην εἰς πρόσφυγα χορηγουμένην μερίδα μέ ἠλαττωμένην τήν τιμήν.Τό περί πλέον ἤ ἐπληρώνετο παρά τῶν προσφύγων,οἵτινες ἤσαν ἐφωδιασμένοι διά τῶν ἐπί τούτω δελτίων ἤ ἐπεβάρυνε τό Πατριωτικόν ἵδρυμα εἰς οὐ τήν ἁρμοδιότητα ὑπήγοντο τά συσσίτια ταῦτα.

Ἀργότερα ἵδρυσε τό Ὑπουργεῖον ἴδια συσσίτια τουθ’ὅπερ ἐγενικεύθη κατά τήν ἄφιξιν τῶν ἐκ Ρωσσίας προσφύγων.Οὕτω σύν τοῖς ἄλλοις ἱδρύθη καθαρῶς προσφυγικόν συσσίτιον ἐν Λαυρίω,Ὕδρα,Σπέτσαις,Αἰγίνη,Ἀργοστόλιω κλπ..τά συσσίτια ταῦτα ἤσαν εἰς παροχήν καί ποιότητα τροφῆς πολύ ἀνώτερα.Διότι ὡς ἐσημειώθη καί ἀλλαχοῦ του παρόντος οἱ ἐκ Ρωσσίς πρόσφυγες ἔτυχον ἐξαιρετικῆς περιθάλψεως.Τά ὡς ἄνω συσσίτια λειτουργοῦντα μέχρι σήμερον κανονικώτατα παρέσχον τροφήν καθημερινῶς εἰς 5-6 χιλιάδας προσφύγων…»

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-ΠΙΝΑΚΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΥΔΡΑΣ

Πίνακες Ἐξόδων Περιθάλψεως τῶν προσφύγων ἐν Ὕδρα (1916-1921)

Δαπάναι περιθάλψεως προσφύγων

Λεπτομερής πίναξ τῶν καταβληθέντων ἀπό τοῦ 1917 μέχρι τέλους τοῦ πρώτου ἑξαμήνου του 1921 τακτικῶν προσφυγικῶν ἐπιδομάτων

Ἐπιτροπή Ὕδρας

Ἔτος 1919: 60.000,00

Ἔτος 1920: 50.000,00

Πίναξ τῶν δαπανηθέντων διά χορηγίαν δωρεάν εἰς τούς πρόσφυγας φαρμάκων

Ἐπιτροπή Ὕδρας

Ἔτος 1919: 3.118,50

Ἔτος 1920: 622,50

Σύνολο περιθαλπουσῶν οἰκογενειῶν

Ταμεῖον Ὕδρας	Σύνολο περιθαλπουσῶν οἰκογενειῶν	Σύνολο ἀτόμων	Ποσόν
Χρῆσις 1916	-	-	-
Χρῆσις 1917	6	30	3.440,60
Χρῆσις 1918	-	-	-
Χρῆσις 1919	228	1.140	123.000,00
Χρῆσις 1920	-	-	-
Χρῆσις 1921	-	-	-
*Σύνολο*	*234*	*1.170*	*126.440,60*

Κατάστασις.Ἐμφαίνουσα τά πληρωθέντα εἰς περιθαλψιούχους χρηματικά ποσά κατά μήνα καί κατά ταμεῖα,κατά τά ἔτη 1916,1917,1918,1919,1920

Ταμεῖον Ὕδρας	1916	480,00
Ταμεῖον Ὕδρας	1917	420,00
Ταμεῖον Ὕδρας	1918	3.240,00
Ταμεῖον Ὕδρας	1919	360,00
Ταμεῖον Ὕδρας	1920	360,00
Σύνολον		4.860,00

Περιφέρειες Μικρᾶς Ἀσίας ἐκ τῶν ὁποίων κατέφυγαν πρόσφυγες ἐν Ὕδρα

Τόπος διανομῆς ἐν Ἑλλάδι	Περιφέρεια εἰς Ἑλλάδα καταφυγόντων Προσφύγων	Οἰκογένειαι	Ἄτομα
Ὕδρα	Κυδωνιῶν	-	-
Ὕδρα	Φωκῶν	-	-
Ὕδρα	Κρήνης (Τσεσμέ)	-	-
Ὕδρα	Περγάμου	-	-
Ὕδρα	Καραβούρνων	-	-
Ὕδρα	Μαινεμένης	-	-
Ὕδρα	Βρυούλων (Ἐπί συνόλου 396 οἰκογενειῶν καί 1.803 προσφύγων)	26	102

Κατανομή παλιννοστησάντων ὁμογενῶν προσφύγων εἰς τήν Ἑλληνικήν Μικρασίαν μέχρι 1ης Ἰανουαρίου 1921 (μέρος τῶν ὁποίων εἶχαν καταφύγει ἐν Ὕδρα)

Πίναξ Παλιννοστησάντων ὁμογενῶν προσφύγων εἰς τήν Ἑλληνικήν Μικρασίαν μέχρι 1ης Ἰανουαρίου 1921

Ἄυξων Ἀριθμός	Περιφέρειαι	Παλλινοστήσαντες
1	Βρυούλλων	5.500
2	Σμύρνης –Βρυούλλων	2.500
3	Κρήνης	30.000
4	Μαινεμένης	3.500
5	Κυδωνιῶν	22.000
6	Καραβούρνων	9.000
7	Φωκῶν	11.000
8	Δικελή-Περγάμου	12.500
9	Σμύρνης	4.500
10	Ἀξαρίου	8.500
11	Ἀδραμυττίου	10.000
12	Κασαμπά,Μαγνησίας,Θειρῶν,Ὀδεμησίου,Βανδηρίου	7.000
	Σύνολον	126.000

Οἱ πρόσφυγες προσῆλθον κατά τόν Βαλκανικόν καί παγκόσμιον πόλεμον,συνεπεία τῶν διωγμῶν,συμφώνως πρός τούς σχετικούς διαβιβαστικούς πίνακας τῆς Πατριαρχικῆς Ἐπιτροπῆς.Εἶχον δέ καταφύγει εἰς τάς Ἀθήνας,Πειραιᾶ,Θεσσαλονίκην,Πράβιον,Καβάλλαν, Αἰτωλοακαρνανίαν,Τρίκκαλα,Βόλον,Φθιωτιδοφωκίδα,Ἀργολιδοκορινθίαν,Ἀρκαδίαν, Πάτραν, Ὕδραν,Κέρκυραν,Αἴγιναν,Εὔβοιαν,Λέσβον,Χίον, Κεφαλληνίαν,Ἰωάννινα , Φλώριναν, Φιληάτας,Σαμοθράκην,Ἴμβρον,Θήβας,Σάμον,Χαλκιδικήν, Τένεδον, Καϊλαρία, Ἰκαρίαν.

ΠΗΓΕΣ:

Πηγή:Ἐφημερίδα Σπρίπτ,

Φύλλον 28ης Ἰανουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

Φύλλον 31ης Ἰανουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

Φύλλον 6ης Φεβρουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

Φύλλον 22ας Φεβρουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

Φύλλον 27ας Φεβρουαρίου 1915,Ἄρθρον: «Τό Σκρίπτ εἰς τάς ἐπαρχίας»

Πηγή:Ἡ περίθαλψις τῶν προσφύγων 1917-1920 : Δυτική Θράκη, Ἀνατολική Θράκη, Μικρά Ἀσία,Βόρειος Ἤπειρος Ἀνατολ.Μακεδονία,Νότιος Ρωσία,Πόντος,Ρουμανία, Δωδεκάνησσα. Ἐν Ἀθήναις: Ἐκ τοῦ Τυπογραφείου Κώνστ. Ι. Θεοδωροπούλου, 1920

Πηγή: Βιβλίον:Τό ἔργον τῆς ἑλληνικῆς περιθάλψεως ὑπό Μιχ. Χρ. Αἰλιανού. Ἐν Ἀθήναις Ἐκδόσις Γραφείου Τύπου Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, 1921 (σέλ 58,71-72,148,155,307,400, 479,480,481,482,483,484,486,509-513,534)

Πηγή: Ἐφημερίδα Ἐλευθεροτυπία,Φύλλον 21^ης Ἰουνίου 2014,Ἄρθρον: Ὁ διωγμός τοῦ 1914.

Οἱ πρῶτες συστηματικές διώξεις εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας,Γεώργιου Χ Κουφογιώργου,φιλολόγου,ἱστορικοῦ,Μ.Α.Μεσαιωνικῶν Σπουδῶν, Πανεπιστήμιο Ἰωαννίνων

Πηγή:Ἄρθρον: Ὁ Πρῶτος Διωγμός (1913-1918) Τό κίνημα τῶν Νεοτούρκων μέχρι τούς Βαλκανικούς Πολέμους,Θεόδωρου Κονταρά